Blog

Con trai lương 40 triệu, 3 năm nay tháng nào con cũng gửi về cho mẹ 15 triệu. Nhưng mấy tháng nay không thấy con gửi gì, quá sốt ruột mẹ vội lên phòng trọ của con kiểm tra thì ch//ết đứng…

Con trai tôi, Hùng, ra trường được 3 năm nay. Ngày con báo tin trúng tuyển ‘àm nhân viên cho công ty nước ngoài, lương 40 triệu đồng, tôi mừng chảy nước mắt.

Suốt 3 năm qua, tháng nào con cũng gửi về nhà 15 triệu, bảo tôi giữ để lo cho bố mẹ già và em gái đi học. Tôi vừa tự hào vừa thương con, lòng nhẹ nhõm khi thấy con dù còn trẻ vẫn biết nghĩ cho gia đình.

Nhưng mấy tháng nay, tiền không thấy về. Tôi gọi điện, nhắn tin mà Hùng không trả lời. Lòng tôi bắt đầu nặng trĩu, cảm giác lo lắng dần chuyển thành bất an. Hùng là con trai duy nhất, lỡ có mệnh hệ gì…

Ngày hôm đó, tôi quyết định lên phòng trọ của con ở trung tâm thành phố, dù tim đập liên hồi, chân run bần bật. Khi tới nơi, đứng trước cửa phòng trọ, tôi gõ cửa nhiều lần, tiếng nhạc nhỏ trong phòng vẫn phát ra. Tôi gọi tên con, nhưng không ai trả lời.

Không chần chừ, tôi dùng chìa khóa dự phòng mở cửa…

Cảnh tượng trước mắt khiến tôi ch;;ế;;t lặng….

Căn phòng tối tăm, đồ đạc lộn xộn khắp nơi. Trên giường, Hùng nằm im bất động, khuôn mặt trắng bệch, tay run rẩy nắm chặt vài tờ giấy. Những biên lai vay mượn tiền rải khắp sàn nhà, điện thoại tắt nguồn, ví rỗng.

Tôi hốt hoảng: “Hùng! Con! Con có nghe mẹ không?”
Nhưng không một tiếng đáp lại.

Tôi chạy lại lay con, đầu óc quay cuồng, nước mắt chảy xuống. Trong khoảnh khắc ấy, tim tôi như ngừng đập, tưởng chừng mất con mãi mãi. Nhưng rồi, Hùng thều thào:
“Mẹ… mẹ đừng khóc… Con… con ổn mà… chỉ là…”

Cậu yếu ớt ngồi dậy, giọng run run: “Mấy tháng nay, con mệt lắm, áp lực quá… Tiền gửi về mẹ, con đã phải vay nặng lãi… Con muốn trả nợ cho mẹ, nhưng giờ không xoay xở được nữa… Con sợ mẹ biết, con không muốn mẹ lo.”

Tôi ôm con, vừa khóc vừa tự trách mình: bao nhiêu năm, tôi không biết con đã phải chịu đựng một mình, âm thầm hy sinh từng đồng lương để lo cho mẹ và em gái.

Cậu kể từng chuyện một: những lần phải vay nóng, những cãi vã với chủ nợ, những đêm thức trắng lo không có tiền trả, đến mức gần như kiệt sức. Mỗi tháng, con vẫn cố gắng gửi về mẹ 15 triệu, nhưng mấy tháng nay cạn kiệt, không còn gì để gửi.

Tôi vừa đau xót vừa giận bản thân, vì chính tôi là lý do Hùng phải chịu đựng đến vậy. Trong căn phòng nhỏ tối tăm, hai mẹ con ngồi ôm nhau, giữa núi giấy tờ vay mượn, nước mắt lẫn nỗi sợ hãi. Tôi biết từ giờ, không gì quan trọng hơn là chăm sóc Hùng, để con không phải gánh nặng một mình nữa.

Nhưng trong sâu thẳm, tôi hiểu rằng: sự hy sinh thầm lặng của con, nếu không được nhìn thấy kịp thời, có thể sẽ để lại hậu quả mà không ai lường trước được.

Ngày em gái lỡ dại, sợ hãi vì mang bầu nhưng không đủ khả năng nuôi con, tôi đã không ngần ngại động viên em. Nhìn vào ánh mắt hoang mang của em, tôi nhẹ nhàng nói: “Cứ giữ con lại đi, em sinh ra rồi để chị nuôi, coi như là con chị.” Lời nói ra thật nhẹ, nhưng lại gắn kết cuộc đời tôi với một sinh mệnh mới, từ đó cuộc sống của tôi bước sang một trang khác.

Những ngày đầu, tôi tập quen với việc ôm ấp một đứa trẻ sơ sinh trong tay. Từ tiếng khóc khàn của bé giữa đêm khuya, tiếng cười giòn tan khi bé nhìn tôi, hay lần đầu tiên con biết gọi “mẹ,” tất cả đều khiến trái tim tôi dạt dào yêu thương. Không  ai biết rằng bé thực sự là cháu của tôi; với tất cả mọi người xung quanh, bé chính là con tôi, và tôi là mẹ bé.

Rồi từng năm trôi qua, tôi cùng con đi qua tuổi thơ trong veo, dẫn con đến trường, dạy con từng bài học nhỏ, chăm sóc những ngày con ốm yếu. Tình cảm của chúng tôi gắn bó như máu thịt, tôi chưa bao giờ nghĩ rằng con không phải con ruột mình.

Đến khi con thi đỗ học bổng  toàn phần du học Anh, tôi vừa tự hào vừa lo lắng. Ngày tiễn con lên máy bay, thấy con bước vào cửa kiểm tra an ninh, tôi cố nén nước mắt để chúc con lên đường bình an. Nhưng lúc về đến nhà, căn nhà bỗng trở nên trống trải lạ thường. Nhìn vào phòng con, mọi kỷ niệm lại ùa về, tôi ngồi xuống và bật khóc.

Giữa lúc đó, tôi bất ngờ nhìn thấy một phong thư để trên bàn. Trên đó là dòng chữ thân thương của con. Tôi run run mở thư và đọc từng dòng: “Mẹ ơi, con biết tất cả. Con biết con là cháu của mẹ, nhưng với con, mẹ luôn là người mẹ duy nhất. Cảm ơn mẹ đã hy sinh cả cuộc đời vì con, đã dành cho con mọi điều tốt đẹp nhất. Con hứa sẽ cố gắng để xứng đáng với tình yêu và sự hy sinh của mẹ.”

Ngày em gái lỡ dại, sợ hãi vì mang bầu nhưng không đủ khả năng nuôi con, tôi đã không ngần ngại động viên em. Nhìn vào ánh mắt hoang mang của em, tôi nhẹ nhàng nói: “Cứ giữ con lại đi, em sinh ra rồi để chị nuôi, coi như là con chị.” Lời nói ra thật nhẹ, nhưng lại gắn kết cuộc đời tôi với một sinh mệnh mới, từ đó cuộc sống của tôi bước sang một trang khác.

Những ngày đầu, tôi tập quen với việc ôm ấp một đứa trẻ sơ sinh trong tay. Từ tiếng khóc khàn của bé giữa đêm khuya, tiếng cười giòn tan khi bé nhìn tôi, hay lần đầu tiên con biết gọi “mẹ,” tất cả đều khiến trái tim tôi dạt dào yêu thương. Không ai biết rằng bé thực sự là cháu của tôi; với tất cả mọi người xung quanh, bé chính là con tôi, và tôi là mẹ bé.

Rồi từng năm trôi qua, tôi cùng con đi qua tuổi thơ trong veo, dẫn con đến trường, dạy con từng bài học nhỏ, chăm sóc những ngày con ốm yếu. Tình cảm của chúng tôi gắn bó như máu thịt, tôi chưa bao giờ nghĩ rằng con không phải con ruột mình.

Đến khi con thi đỗ học bổng  toàn phần du học Anh, tôi vừa tự hào vừa lo lắng. Ngày tiễn con lên máy bay, thấy con bước vào cửa kiểm tra an ninh, tôi cố nén nước mắt để chúc con lên đường bình an. Nhưng lúc về đến nhà, căn nhà bỗng trở nên trống trải lạ thường. Nhìn vào phòng con, mọi kỷ niệm lại ùa về, tôi ngồi xuống và bật khóc.

Giữa lúc đó, tôi bất ngờ nhìn thấy một phong thư để trên bàn. Trên đó là dòng chữ thân thương của con. Tôi run run mở thư và đọc từng dòng: “Mẹ ơi, con biết tất cả. Con biết con là cháu của mẹ, nhưng với con, mẹ luôn là người mẹ duy nhất. Cảm ơn mẹ đã hy sinh cả cuộc đời vì con, đã dành cho con mọi điều tốt đẹp nhất. Con hứa sẽ cố gắng để xứng đáng với tình yêu và sự hy sinh của mẹ.”

Những dòng chữ giản dị mà như một lời xoa dịu, làm lòng tôi ấm áp hơn. Tôi mỉm cười qua làn nước mắt, tự hào về con – đứa con mà tôi đã nuôi dưỡng, đã yêu thương như chính ruột thịt của mình. Tôi hiểu rằng, dù có xa cách bao nhiêu, tình cảm của mẹ con tôi sẽ mãi mãi không thay đổi.

Cuộc đời đôi khi mang đến những thử thách không ngờ, nhưng cũng từ đó, ta lại tìm thấy ý nghĩa thật sự của tình yêu thương. Dù con có biết sự thật, dù con có đi xa đến đâu, trong tim con vẫn có hình bóng của người mẹ đã dành cho con tất cả, và với tôi, con mãi mãi là đứa con yêu dấu.

Một buổi chiều đầu tháng 7, biển Sầm Sơn đông nghịt người. Tiếng cười nói, tiếng trẻ con gọi nhau í ới hòa lẫn trong tiếng sóng vỗ. Nhưng với bà Hạnh, ký ức về nơi này mãi là một vết cứa sâu không bao giờ lành. Tám năm trước, cũng chính ở đây, bà đã lạc mất con gái duy nhất – bé Thảo, khi ấy vừa tròn 10 tuổi.

Hôm đó, đoàn du lịch của gia đình đi tắm biển. Bà Hạnh vừa quay lưng một chút để lấy khăn tắm thì không còn thấy bóng dáng con đâu nữa. Lúc đầu, bà nghĩ Thảo chạy theo đám bạn cùng đoàn, nhưng tìm khắp nơi, hỏi tất cả mọi người, không ai thấy. Ban quản lý bãi biển lập tức được báo tin, loa phát thanh dội vang tìm bé gái mặc váy hoa xanh, tóc buộc đuôi gà, nhưng vô vọng.

Lực lượng cứu hộ đã lặn tìm dưới biển, cảnh sát địa phương cũng vào cuộc, nhưng không phát hiện dấu vết nào. Không một chiếc dép, không một món đồ chơi hay túi xách nhỏ của Thảo. Mọi thứ như bốc hơi.

Tin tức lan khắp nơi: “Bé gái 10 tuổi mất tích bí ẩn ở bãi biển Sầm Sơn.” Một số người cho rằng em bị sóng cuốn, nhưng biển hôm đó khá êm. Có người nghi ngờ bị kẻ xấu bắt cóc, song camera khu vực lại không ghi lại gì rõ ràng.

Sau nhiều tuần, gia đình đành ngậm ngùi trở về, mang theo nỗi đau rỉ máu. Từ đó, bà Hạnh bắt đầu chuỗi ngày đi tìm con bất tận: in tờ rơi, nhờ các nhóm từ thiện tìm giúp, chạy xe khắp tỉnh lân cận theo những tin đồn “thấy bé gái giống Thảo”. Nhưng tất cả chỉ là ảo vọng.

Ông Nam – chồng bà – vì cú sốc quá lớn mà sinh bệnh, mất sau đó ba năm. Người làng ai cũng bảo bà Hạnh thật kiên cường khi vẫn một mình gánh vác quán tạp hóa nhỏ, vừa sống vừa ôm hy vọng tìm con. Với bà, Thảo chưa bao giờ chết. Bà luôn tin con vẫn còn đâu đó, chỉ cần bà chưa bỏ cuộc thì vẫn có một ngày gặp lại.

Sách tâm lý

Tám năm sau, vào một buổi sáng tháng 4 oi ả, bà Hạnh đang ngồi bán hàng trước cửa thì bất chợt nghe tiếng động cơ xe máy dừng lại. Một nhóm thanh niên ghé vào mua nước. Bà thoáng không để ý, cho đến khi ánh mắt bà sững lại: trên cánh tay phải của một người đàn ông, lộ ra hình xăm chân dung một bé gái.

Hình vẽ không cầu kỳ, chỉ phác họa nét mặt tròn, đôi mắt sáng và kiểu tóc buộc đuôi gà. Nhưng với bà, nó quá quen thuộc. Tim bà nhói lên, tay run bần bật, ly nước suýt rơi. Đó chính là gương mặt con gái bà – Thảo.

Không thể kìm nén, bà đánh bạo hỏi:
– Cậu ơi, hình xăm này… là ai thế?

Người đàn ông hơi ngập ngừng, rồi cười gượng:
– À, người quen thôi bác ạ.

Câu trả lời khiến lòng bà Hạnh dậy sóng. Bà cố bình tĩnh hỏi thêm, nhưng nhóm thanh niên vội vàng trả tiền rồi nổ máy đi mất. Bà vội vàng chạy theo, nhưng chỉ kịp nhìn thấy biển số xe lẫn vào dòng người đông đúc.

Đêm đó, bà trằn trọc không ngủ. Hình ảnh cánh tay với gương mặt con gái cứ ám ảnh. Tại sao một người lạ lại xăm hình Thảo? Họ có mối liên hệ gì với con bà? Liệu có phải con còn sống, và người này là manh mối?

Ngày hôm sau, bà quyết định đến công an xã, trình bày sự việc. Ban đầu, ai cũng cho rằng đó chỉ là sự trùng hợp – có thể là một hình xăm ngẫu nhiên giống Thảo. Nhưng bà Hạnh quả quyết: “Tôi là mẹ, không thể nhầm được. Đó chính là con tôi.”

Công an ghi nhận thông tin, đồng ý hỗ trợ xác minh. Bà Hạnh cũng chủ động dò hỏi xung quanh, nhờ những người quen làm nghề xe ôm, bán hàng rong để ý. Mỗi khi có bóng dáng một thanh niên đi xe máy lạ, bà lại hồi hộp nhìn theo.

Một tuần trôi qua, bà bất ngờ nhận được tin từ một người xe ôm: đã thấy nhóm thanh niên đó tụ tập ở một quán nhậu nhỏ gần bến xe. Bà Hạnh tức tốc tìm đến, nhưng khi bà tới nơi thì họ đã rời đi. Tuy nhiên, chủ quán cho biết họ thường xuyên ghé, và người có hình xăm tên là Cường, khoảng ngoài 30 tuổi, làm nghề lái xe đường dài.

Nghe tới đó, bà Hạnh càng thêm quyết tâm. Lần đầu tiên sau 8 năm, bà cảm thấy một tia sáng thật sự lóe lên. Nhưng bà không ngờ, hành trình lần này còn chông gai và mờ mịt hơn cả trước kia.

Bà Hạnh tiếp tục kiên trì theo dõi. Sau nhiều ngày chờ đợi ở quán nhậu, cuối cùng bà cũng gặp lại Cường. Vẫn chiếc xe máy cũ, vẫn cánh tay xăm hình bé gái ấy. Bà đánh liều bước tới, đứng chặn trước cửa quán, ánh mắt vừa run rẩy vừa kiên quyết:

– Cậu ơi, cho tôi hỏi thật… Hình xăm trên tay cậu, rốt cuộc là ai?

Cường thoáng giật mình, nhưng rồi thở dài. Anh ngập ngừng một lát, rồi khẽ nói:
– Bác đừng hỏi nhiều. Tôi chỉ muốn nhớ tới một người từng gặp.

Câu trả lời càng khiến bà thêm nghi ngờ. Bà Hạnh khẩn khoản:
– Tôi xin cậu. Tôi mất con gái ở Sầm Sơn cách đây tám năm. Tôi nhìn hình đó… giống hệt nó. Cậu có biết gì thì nói cho tôi.

Sách tâm lý

Cường thoáng lảng tránh, nhưng khi thấy nước mắt người mẹ, nét mặt anh trở nên trĩu nặng. Anh im lặng một lúc lâu, rồi thì thầm:
– Năm đó, tôi đi theo nhóm làm thuê cho một người đàn ông lạ. Tình cờ, tôi thấy họ chở theo một bé gái khóc lóc ở khu vực gần biển. Lúc ấy tôi chỉ là thằng trẻ, chẳng dám can thiệp. Nhưng gương mặt con bé ám ảnh tôi mãi, nên tôi xăm lại để không quên.

Nghe tới đây, bà Hạnh chết lặng. Tim bà vừa nhói đau vừa le lói hy vọng. Nếu lời Cường nói đúng, nghĩa là Thảo không chết đuối, mà đã bị bắt đi. Nhưng ai là người đàn ông kia? Hiện giờ con ở đâu?

Công an sau đó vào cuộc, ghi lời khai của Cường. Họ bắt đầu lật lại hồ sơ vụ mất tích năm xưa, so sánh lời khai, tìm nhân chứng. Một số mảnh ghép dần khớp lại: thời điểm đó, có vài đối tượng lạ mặt xuất hiện quanh bãi biển, từng bị nghi ngờ hoạt động buôn người.

Bà Hạnh vừa sợ hãi vừa hy vọng. Suốt tám năm, bà đã học cách chấp nhận sự mất mát, nhưng nay, ngọn lửa tìm con lại bùng lên. Mỗi đêm, bà cầu nguyện chỉ cần một lần nữa được thấy con, dù chỉ để biết con còn sống.

Câu chuyện vẫn còn bỏ ngỏ. Nhưng với bà Hạnh, việc nhìn thấy hình xăm ấy đã là một minh chứng: Thảo từng tồn tại trong ký ức của một người ngoài. Và điều đó đủ để bà tin – con mình vẫn còn đâu đó, đang chờ ngày trở về.

“Con gái tôi không bao giờ bỏ đi mà không nói một lời. Tôi tin có chuyện gì đó đã xảy ra…” – bà Hoa lẩm bẩm khi nhìn vào tấm ảnh cũ trên bàn thờ.

Câu chuyện bắt đầu cách đây mười năm, khi Lan – cô nữ sinh năm ba đại học, duy nhất trong gia đình – đột ngột biến mất. Lan vốn là niềm tự hào của cha mẹ: học giỏi, chăm ngoan, hiền lành, sống kín đáo. Nhưng rồi một ngày, Lan bỗng không trở về ký túc xá sau giờ học. Điện thoại không liên lạc được. Bạn bè, thầy cô đều không biết tung tích.

Gia đình hoảng loạn. Bà Hoa cùng chồng đi khắp nơi tìm kiếm: từ bệnh viện, công an, đến tận quê của bạn bè Lan. Nhưng mọi manh mối đều rơi vào ngõ cụt. Từ một cuộc sống bình yên, cả nhà rơi vào cơn ác mộng không hồi kết.

Điều kỳ lạ là trước khi mất tích, Lan có nhiều biểu hiện khác lạ. Cô thường xin về quê ít ngày, hay giấu mẹ chuyện gì đó. Bà Hoa từng vô tình nhìn thấy trong balo của con một tờ giấy khám thai, nhưng Lan chỉ nói dối rằng đi cùng bạn, rồi lảng sang chuyện khác. Lúc ấy bà cũng không nghi ngờ nhiều. Đến khi Lan mất tích, ký ức về tờ giấy khám thai kia mới ám ảnh bà từng ngày.

Suốt nhiều tháng trời, gia đình đi tìm. Có người nói nhìn thấy Lan cùng một chàng trai lạ đi xe khách về tỉnh khác. Có người lại bảo Lan từng đến bệnh viện phụ sản một mình. Nhưng không bằng chứng cụ thể nào được xác nhận. Cảnh sát cũng kết luận “tự nguyện bỏ đi”, và hồ sơ dần bị gác lại.

Mười năm trôi qua, cuộc sống gia đình bà Hoa nhuốm màu tang tóc. Người chồng vì đau khổ mà sinh bệnh, mất sau vài năm. Bà Hoa một mình lặng lẽ sống với nỗi đau mất con, mỗi ngày thắp nhang cầu mong Lan còn sống.

Cho đến một buổi sáng mưa, khi bà Hoa nhận được một cuộc gọi lạ. Giọng phụ nữ bên kia run run:
“Bác… có phải bác là mẹ của chị Lan không? Con… con có chuyện muốn nói với bác về chị ấy.”

Cuộc gọi đó mở ra sự thật chấn động mà suốt 10 năm bà Hoa không hề biết.

Người gọi điện cho bà Hoa tên Mai, sống ở một thị trấn cách quê bà gần 200km. Mai mới 19 tuổi, giọng non nớt, nhưng câu chuyện Mai kể khiến bà Hoa nghẹn ngào.

Mai nói rằng cô chính là… con gái của Lan. Ngày ấy, Lan mang thai khi đang học đại học, vì sợ hãi và áp lực, không dám nói với gia đình. Cha đứa bé – một sinh viên năm cuối – sau khi biết chuyện đã bỏ đi biệt tích. Một mình Lan đối mặt với nỗi sợ, vừa học vừa cố giấu bụng bầu đang lớn dần. Khi không thể che giấu nữa, Lan quyết định bỏ học, lặng lẽ rời ký túc xá.

Cô tìm đến một nhà trọ rẻ tiền ở tỉnh khác để sinh con. Sau khi sinh Mai, Lan làm đủ nghề để nuôi con: bán hàng, phục vụ quán ăn, thậm chí đi làm công nhân. Cả thanh xuân của Lan gắn liền với nỗi khổ cực và sự tủi nhục.

Nhưng bi kịch chưa dừng lại. Khi Mai 8 tuổi, Lan mắc bệnh hiểm nghèo. Không tiền chạy chữa, cô chỉ cầm cự được vài năm rồi qua đời. Trước khi mất, Lan để lại cho con một cuốn nhật ký, trong đó ghi rõ tên mẹ – bà Hoa, quê quán, và lời nhắn: “Nếu con lớn, hãy tìm về với bà ngoại. Mẹ xin lỗi vì đã để bà phải đau khổ vì mẹ.”

Mai giữ cuốn nhật ký suốt nhiều năm, đến nay mới đủ dũng cảm gọi điện cho bà Hoa. Câu chuyện như nhát dao cắt sâu vào trái tim người mẹ già. Bà vừa mừng rỡ khi biết con mình từng sống, vừa đau đớn khi nhận ra đã mãi mất đi đứa con gái.

Ngày hôm sau, bà Hoa bắt xe đến thị trấn xa lạ kia. Khi gặp Mai – cô bé có đôi mắt giống hệt Lan ngày trẻ – bà òa khóc nức nở. Bà ôm chặt lấy Mai, như thể bù đắp cho 10 năm trời chờ đợi và cho cả một đời hối tiếc.

Nhưng niềm vui đoàn tụ chưa kịp trọn vẹn, thì một chi tiết trong cuốn nhật ký của Lan khiến bà Hoa rùng mình: “Nếu một ngày con tìm về, hãy cẩn thận… vì không phải ai cũng mong mẹ con mình được yên.”

Bà Hoa bắt đầu tìm hiểu kỹ hơn về những năm tháng cuối đời của Lan. Hàng xóm nơi Lan từng sống kể lại rằng, có một người đàn ông lạ thường xuyên đến tìm Lan, đe dọa, khiến cô sợ hãi. Có lần Lan còn bị đánh đến mức phải nhập viện, nhưng không dám báo công an.

Mai kể lại rằng mẹ luôn dặn em tránh xa “người đàn ông xấu ấy”. Chưa bao giờ Lan tiết lộ danh tính, chỉ nói đó là “cha ruột” của em. Người đàn ông ấy có lẽ đã biết chuyện Lan mang thai từ trước, nhưng thay vì chịu trách nhiệm, lại quay về gây áp lực, sợ chuyện ảnh hưởng đến tương lai và gia đình mình.

Bà Hoa quyết tâm lần theo manh mối. Nhờ sự giúp đỡ của một người quen cũ, bà tìm ra danh tính: đó là một doanh nhân thành đạt hiện đang sống ở thành phố lớn. Người này từng học chung trường đại học với Lan, và đúng là bạn trai cũ của cô.

Khi bà Hoa đến đối chất, ông ta chối bỏ tất cả, nói rằng “Lan tự ý bỏ đi, tôi không liên quan.” Nhưng những dòng nhật ký, những vết thương cũ, và cả lời kể của Mai là minh chứng ngược lại.

Cuộc đấu tranh để đòi lại công lý cho con gái trở thành động lực sống mới của bà Hoa. Dù đã già yếu, bà quyết định cùng Mai gửi đơn tố cáo, tìm lại công bằng cho Lan. Bởi với bà, không chỉ là minh oan cho con, mà còn là cách để giữ lại danh dự cuối cùng cho một người mẹ trẻ đã hy sinh cả đời.

Câu chuyện khép lại trong một buổi chiều hoàng hôn. Bà Hoa và Mai đứng trước ngôi mộ mới xây của Lan, thắp nén nhang. Giọt nước mắt chan hòa, nhưng lần này không chỉ là nỗi đau, mà còn là niềm an ủi: sự thật cuối cùng đã được hé lộ, và tình mẫu tử dù bị chia cắt mười năm, vẫn đủ sức kết nối những thế hệ lại với nhau.

Tôi nghỉ việc ở công ty cũ được hơn một tháng, tính ra là 35 ngày kể từ hôm tôi chính thức rời khỏi phòng marketing – nơi tôi đã gắn bó gần ba năm trời. Công việc ở đó không hẳn là niềm vui lớn nhất đời tôi, nhưng đồng nghiệp thì khác. Mười người trong phòng, từ chị trưởng phòng nghiêm khắc nhưng tốt bụng, cậu IT hay pha trò, đến mấy bạn thiết kế lúc nào cũng tất bật với deadline, đều để lại trong tôi những kỷ niệm khó quên.

Đặc biệt là hôm bố tôi mất, cả phòng đã đến đám tang đông đủ, người thì phụ giúp, người thì đứng lặng lẽ thắp hương, an ủi tôi trong lúc tôi gần như chẳng còn sức để nói lời nào. Sự có mặt của họ hôm đó thực sự là một điểm tựa lớn, nên khi đến ngày giỗ 49 ngày của bố, tôi nghĩ ngay đến việc mời mọi người đến nhà.

Tôi muốn ngày giỗ không chỉ là dịp để gia đình tưởng nhớ bố, mà còn là cơ hội để tôi nói lời cảm ơn với những người từng chia sẻ nỗi buồn cùng tôi. Mấy hôm trước đó, tôi cẩn thận gọi điện cho từng người. Chị trưởng phòng bảo bận họp nhưng sẽ cố thu xếp, cậu IT thì cười hề hề nói “để tớ xem lịch đã nhé”, còn mấy bạn khác đều ậm ừ kiểu “để tao xem sao”.

Tôi không ép, chỉ bảo mọi người cứ đến nếu rảnh, nhà tôi đơn giản thôi, không câu nệ gì đâu. Tôi còn nhờ mẹ chuẩn bị thêm mấy món mà hồi trước bố thích: gà luộc, canh khổ qua nhồi thịt, bánh chưng nữa – dù không phải Tết, nhưng bố tôi vốn mê món đó. Bàn thờ bố được lau sạch, nhang đèn sẵn sàng, tôi đứng nhìn di ảnh bố mà thấy lòng mình vừa ấm vừa trống trải.

Đến ngày giỗ, tôi dậy từ sớm, phụ mẹ bày biện bàn ăn, kê thêm ghế vì nghĩ ít nhất cũng có vài người đến. Nhưng chờ mãi đến 11 giờ trưa, giờ mà tôi nhắn mọi người đến ăn cơm, chỉ có hai người xuất hiện: chị Lan – trợ lý của trưởng phòng, và anh Hùng – người hay ngồi góc bàn làm việc lặng lẽ ít nói.

Chị Lan cười bảo: “Tụi nó bận lắm, nhờ chị với anh Hùng đi thay mặt cả phòng đây.” Tôi gật đầu cười lại, cố giấu cái cảm giác hụt hẫng đang trào lên trong lòng. Hai người ngồi ăn cùng gia đình tôi, khen mẹ tôi nấu ngon, còn thắp hương cho bố trước khi ra về. Lúc tiễn họ, chị Lan đưa tôi một cái phong bì trắng, bảo: “Cả phòng góp chung, em cầm lấy nhé.” Tôi cảm ơn rồi mở ra xem sau, bên trong là 500 nghìn đồng – số tiền mà tính ra mỗi người góp 50 nghìn.

Tôi ngồi xuống ghế, nhìn cái phong bì mà không biết nên nghĩ gì. Mười người, mà chỉ hai người đến, còn lại tám người không một tin nhắn, không một lời hỏi thăm, cũng chẳng thấy ai gửi chút gì thắp hương cho bố tôi. Tôi không phải người nhỏ nhen, cũng chẳng mong họ phải cho nhiều hay đến đông, nhưng cái cảm giác bị lãng quên nó cứ dâng lên.

Hồi còn làm chung, tôi từng ở lại tăng ca cùng họ, từng chạy deadline đến khuya, từng pha cà phê cho cả phòng những ngày mệt mỏi. Vậy mà giờ đây, khi tôi cần một chút tình cảm đáp lại, mọi thứ lại nhạt nhòa thế này. Mẹ tôi thấy tôi ngồi thẫn thờ, hỏi: “Sao buồn vậy con? Người ta bận thì thôi, mình sống sao cho trọn đạo là được.” Tôi gật đầu với mẹ, nhưng trong lòng vẫn không nguôi được cảm giác trống rỗng.

Tối đó, tôi nhắn tin cảm ơn chị Lan và anh Hùng, rồi tiện thể hỏi thăm mọi người trong nhóm chat cũ của phòng. Không ai trả lời. Điện thoại nằm im lìm trên bàn, còn tôi ngồi nhìn khói nhang trên bàn thờ bố, tự hỏi tình nghĩa đồng nghiệp bao năm, rốt cuộc đáng giá bao nhiêu.

Anh Hoàng mất năm 30 tuổi, cỏ trên mộ anh Hoàng vừa mới xanh. Cả làng ai cũng thương cho chị Hương – người góa phụ trẻ chồng mất trong vụ tai nạn khi mới cưới được hai năm. Nhưng rồi chẳng ai ngờ, chỉ năm tháng sau ngày chồng mất, bụng chị đã lùm lùm thấy rõ.

Tin đồn lan nhanh như gió. Người thì nói chị đi bước nữa, người lại bảo “tuổi còn đang trẻ, chồng mất không chịu được lại chưả vơí ai rồi”. Còn mẹ chồng chị – bà Dậu – nghe xong như phát điên. Bà xông đến giật tóc, tát liên tiếp con dâu rồi gào lên:

– Loại đàn bà như cô không xứng đáng ở cái nhà này! Đồ lăng loàn, chồng mới mất chưa xong tang đã đi tằng tịu lăng nhăng! Nhà tôi không chứa thứ dơ dáy này. Cút!

Chị Hương quỳ gối, nước mắt chan hòa:

– Mẹ ơi, con không làm điều gì có lỗi, đứa bé là con của anh Nam thật mà…

• Con tôi mất rồi mà cô dám nói nó là cháu tôi à. Tôi có ngu đâu. Cô đừng có cố mà cãi nữa…
• Đúng thế mà mẹ ơi, con không nói sai đâu… Con xin mẹ…

Nhưng bà càng nghe càng giận, đuổi con dâu đi ngay trong đêm. Từ đó, Hương bồng bế cái thai về bên ngoại, sống lặng lẽ, chẳng dám bén mảng về nhà chồng nữa.

Ngày giỗ đầu của Nam, Hương ẵm đứa con trai mới sinh – thằng bé giống cha như tạc – về xin được thắp cho bố nó nén nhang.

Nhưng vừa bước đến sân, bà Dậu đã chặn cửa, quát lớn:

– Cút đi! Cái nhà này không có chỗ cho mẹ con cô!

Hương rưng rưng, cúi đầu van nài:
– Mẹ, cho con và cháu thắp cho anh ấy nén nhang và thôi, con xin đi ngay…

– Tôi nói cút! Không muốn nhìn thấy mặt cô, đây không phải cháu tôi. Cút…

Tiếng quát vang lên giữa không gian u ám. Hương nghẹn ngào ôm con quay bước. Khi hai mẹ con vừa ra đến cổng, bất ngờ có tiếng xe máy phanh gấp, người em chồng hớt hải chạy vào, mặt trắng bệch:

– Mẹ ơi! Con vừa gặp bác sĩ bệnh viện tỉnh… Họ nói anh Nam trước khi mất có gửi mẫu tinh trùng nhờ bảo quản! Chính chị Hương là người làm thủ tục xin lưu giữ, nói muốn sinh con cho anh ấy…

Tất cả mọi người đều hốt hoảng. Bà Dậu khuỵu xuống, chỉ kịp nói 2 tiếng “Trời ơi” rồi lăn ra ngất ngay tại chỗ. Mọi người vội vàng đưa bà vào nhà, xoa bóp 1 lúc thì bà tỉnh. Lúc này mọi người mới nhớ đến mẹ con Hương liền bổ nhào ra ngoài tìm kiếm. Nhưng hôm đó Hương không về nhà ngoại. Bố mẹ Hương khóc trong nước mắt:

• Nó gói ghém đồ đạc của cả 2 mẹ con đi hết rồi. Con bé bảo là nhìn thấy đứa cháu giống hệt bố nó thì lần này bà nội nó không đuổi đâu. Không thấy con về nhà tôi cứ tưởng bên đó đã nhận mẹ con nó rồi. Con ơi là con, cháu ơi là cháu….

Cả họ nội họ ngoại nháo nhào đi tìm mẹ con Hương nhưng cả tháng rồi chẳng thấy tin tức gì. Bà Dậu đau đớn hối hận mà ngã bệnh, chỉ vì bà mà giờ mất cả con dâu lẫn cháu đích tôn rồi…

Tôi là gái Hà Nội gốc, cái “gốc” Hàng Ngang, Hàng Đào chính hiệu, ăn nói nhẹ nhàng nhưng thâm thúy, nếp nhà giữ gìn từ cái bát ăn cơm đến cách cầm đũa. Chồng tôi hiền lành, nhưng tôi thì khác. Cả cuộc đời này, niềm tự hào lớn nhất của tôi là Thái – cậu con trai độc nhất, 32 tuổi, cao ráo, đẹp trai, lương tháng 50 triệu, lại đang làm quản lý cho một tập đoàn nước ngoài. Với một người mẹ như tôi, con dâu tương lai phải là tiểu thư khuê các, hay ít nhất cũng phải “môn đăng hộ đối”, nhà mặt phố, bố làm to.

Vậy mà đùng một cái, nó về nằng nặc đòi cưới Thủy – một con bé ở tận vùng núi xa xôi.

Tôi đã xây xẩm mặt mày. Đường sá xa xôi hẻo lánh, rừng thiêng nước độc, nghĩ đến cảnh đi lại đã thấy rùng mình chứ đừng nói đến chuyện thông gia. Tôi gặng hỏi, cấm cản, thậm chí dọa từ mặt, nhưng thằng bé chỉ cười, ánh mắt kiên định lạ thường: — “Mẹ cứ tin con. Con biết con chọn ai mà.”

Ông nhà tôi thì xuôi xoa: “Thôi bà ạ, con nó thích thì chiều. Thời đại nào rồi mà còn cấm cản”. Tôi nghe mà tức anh ách. Nhà mình chẳng phải dạng vừa, danh gia vọng tộc, sao lại phải mò lên tận đó để rước dâu? Nhưng “trời không chịu đất thì đất phải chịu trời”, tôi miễn cưỡng gật đầu, nhưng trong lòng đã lên một kế hoạch để “dạy” cho nhà bên ấy biết thế nào là lễ nghĩa phố thị.

Ngày dẫn lễ, tôi quyết định làm thật đơn giản, hay nói trắng ra là sơ sài. — “Bà làm thế có mặt mũi quá không?” – Chồng tôi ái ngại nhìn ba cái tráp hỏi. — “Ông khéo lo. Nhà nó ở vùng sâu vùng xa, vớ được trai Hà Nội gốc như thằng Thái thì khác gì vớ được cục vàng ròng. Mình về đấy là ban ơn cho họ, cần gì cầu kỳ. Ba tráp là đủ: ít bánh chưng, mấy gói chè, chai rượu nếp, thêm vài hộp bánh quy gia công cho có lệ.”

Tôi nhét vào phong bì lễ đen đúng một triệu đồng. Tôi nghĩ bụng: Ở trên bản, một triệu chắc to lắm, thế là tử tế chán rồi.

Đoàn nhà trai lèo tèo hơn chục người, toàn họ hàng thân thiết mà tôi ép đi cùng. Chiếc xe 16 chỗ ì ạch bò lên những cung đường Tây Bắc ngoằn ngoèo. Sương mù dày đặc, xe tròng trành như muốn long sòng sọc khiến tôi say lử đử. Nhìn ra cửa sổ chỉ thấy núi non trùng điệp, heo hút, tôi lại càng ngán ngẩm, chỉ mong đến nơi làm cho nhanh cái lễ rồi về.

Đến gần trưa, xe bắt đầu đi vào đường bản. Đúng như tôi dự đoán, ngôi nhà của Thủy hiện ra đơn sơ, nằm lọt thỏm giữa thung lũng. Nhưng lạ thay, cờ phướn rợp trời, tiếng trống chiêng rộn rã vang vọng cả một góc rừng. Tôi nhếch mép cười thầm: “Chắc cả làng kéo đến xem mặt mũi người Hà Nội, xem nhà nghèo vớ được rể quý đây mà.” Tôi chỉnh lại cái áo dài nhung, vuốt lại mái tóc, chuẩn bị tâm thế của một “bà hoàng” xuống thăm dân.

Nhưng… vừa bước xuống xe, nụ cười ngạo nghễ trên môi tôi cứng lại.

Không khí trang nghiêm đến rợn người. Hai hàng thanh niên bản vạm vỡ, mặc trang phục thổ cẩm truyền thống rực rỡ, đứng thẳng tắp hai bên đường dẫn vào nhà. Họ cầm rước những cây nêu trang trí cầu kỳ. Chính giữa sân là một cụ già uy nghi, râu tóc bạc trắng như cước, tay nắm cây gậy đầu khắc hình chim đại bàng bằng bạc sáng loáng. Sau lưng cụ là một đội múa trống hùng hậu, tiếng trống đánh theo nhịp điệu hào hùng, dồn dập như nghi thức đón vua chúa ngày xưa, chứ không phải kiểu văn nghệ làng xã lôm côm.

Thái khẽ kéo tay tôi, giọng nghiêm trọng: — “Mẹ, bình tĩnh nhé. Đừng nói gì vội.”

Tôi cau mày, tim đập thình thịch vì choáng ngợp: — “Cái nhà này… làm gì mà long trọng thế? Hay họ định dằn mặt mình?”

Chưa kịp để tôi định thần, cụ già bước tới. Cụ không cúi rạp mình như tôi tưởng tượng, mà giơ tay chào theo kiểu truyền thống đầy uy lực, rồi cất giọng tiếng Kinh trầm ấm, chuẩn xác từng ngữ điệu: — “Chào thông gia từ Hà Nội. Quý hóa quá. Đường sá xa xôi, các vị đã vất vả rồi.”

Tôi lúng túng đáp lại vài câu sáo rỗng, cái vẻ bề trên tự nhiên bay biến đâu mất. Một người phụ nữ trung niên, sang trọng trong bộ váy thổ cẩm cách tân đính đá lấp lánh bước tới. Đó là mẹ Thái. Bà cười hiền hậu nhưng khí chất toát ra khiến người ta phải nể trọng: — “Mời nhà trai vào nhà. Mọi người dưới xuôi chắc chưa quen, hôm nay là lễ đón rể của gia đình Trưởng tộc dòng họ chúng tôi.”

Tôi giật nảy mình, lắp bắp: — “Trưởng… Trưởng tộc cơ ạ?”

Bà ấy mỉm cười, nhẹ nhàng chỉ tay về phía sau ngôi nhà sàn gỗ đơn sơ ban đầu. Theo hướng tay bà chỉ, tôi suýt đánh rơi cái túi xách hàng hiệu. Ẩn sau ngôi nhà sàn truyền thống là một quần thể kiến trúc bề thế. Một căn nhà sàn khổng lồ, to gấp năm lần cái nhà phía trước, cột gỗ lim đen bóng, mái lợp ngói âm dương rêu phong cổ kính. Trước sân là hai trụ đá nguyên khối chạm khắc tinh xảo. Và choáng váng hơn cả, xếp dọc hai bên sân là dàn xe bán tải gầm cao, xe SUV hạng sang biển số tứ quý đỗ ngay ngắn.

Tôi bắt đầu thấy khó thở. Nhà này… không phải nghèo. Mà là giàu. Giàu một cách thâm trầm, kín đáo và uy nghi hơn bất cứ đại gia nào tôi từng gặp ở phố cổ.

Khi bước vào gian chính, cảnh tượng trước mắt khiến tôi muốn độn thổ. Ba tráp lễ “hàng chợ” của nhà trai được đặt lên chiếc bàn gỗ hương đỏ rực. Nó lọt thỏm, nhỏ xíu, trông thảm hại và nực cười bên cạnh 12 tráp lễ mà nhà gái đã chuẩn bị sẵn để “đáp lễ” và mời khách.

Tôi đứng ngây ra như trời trồng. Trên bàn nhà họ bày la liệt rượu ngoại hạng sang, những mâm bạc đầy ắp thịt thú rừng hun khói, bánh trái đặc sản gói trong lá dong xanh mướt, và đặc biệt là những chiếc vòng cổ, lắc tay bằng bạc trắng tinh xảo được bày biện trang trọng.

Mẹ Thủy liếc nhìn ba cái tráp sơ sài của tôi, ánh mắt bà không hề có chút khinh bỉ, mà chỉ thoáng vẻ thông cảm. Bà nói nhỏ nhẹ, đủ để tôi nghe thấy: — “Chắc dưới xuôi phong tục giản tiện hơn… chứ trên này, lễ lạt với người Trưởng tộc là bộ mặt của cả bản. Nhưng không sao, chúng tôi quý cái tình, cái nghĩa.”

Trời ơi! Câu nói ấy như gáo nước lạnh tạt thẳng vào mặt tôi. “Tấm lòng” gì chứ? Là sự keo kiệt, khinh người của tôi thì có! Mặt tôi nóng bừng như lửa đốt, tai ù đi. Một triệu đồng trong cái phong bì kia giờ đây trở nên nặng trĩu như tảng đá đè lên lương tâm tôi.

Thấy tôi chết đứng, Thái ghé tai thì thầm, giọng vừa trách móc vừa giải thích: — “Con đã bảo mẹ đừng xem thường. Nhà Thủy là dòng họ có uy tín nhất vùng này. Bố Thủy làm chủ chuỗi du lịch sinh thái và là trùm xuất khẩu nông sản sang Châu Âu. Mẹ Thủy làm ở Sở Văn hóa đã về hưu. Thủy học Thạc sĩ ở Anh về, giờ đang quản lý dự án bảo tồn văn hóa của tỉnh.”

Tôi há hốc mồm, không thốt nên lời. — “Thế… thế sao cái nhà ngoài kia…?” — “Đó là nhà thờ tổ, giữ nguyên trạng để nhớ về cội nguồn. Còn biệt phủ phía sau thung lũng kia mới là nơi cả nhà sinh hoạt.”

Tôi quay đầu nhìn ra xa. Đúng là thấp thoáng sau rặng cây là một biệt thự kính ba tầng hiện đại, vườn tược trải dài ngút ngàn. Tôi suýt ngã quỵ vì xấu hổ. Tôi đã lấy cái thước đo vật chất hạn hẹp của mình để đo lòng người và gia thế của họ.

Tiếng chiêng lại vang lên, cắt ngang dòng suy nghĩ bẽ bàng của tôi. Cụ Trưởng tộc nâng chén rượu sừng trâu, dõng dạc tuyên bố: — “Hôm nay, chúng tôi đón rể Hà Nội không phải vì cậu ấy ở phố lớn, nhà mặt tiền. Chúng tôi đón cậu ấy vì thấy cậu ấy có chữ, có tâm, và quan trọng nhất là thương con gái chúng tôi thật lòng, không chê bai nguồn cội của nó.”

Ông nhìn thẳng vào tôi, ánh mắt sắc sảo nhưng bao dung: — “Còn bà thông gia, nếu có điều gì về phong tục chưa hiểu, cứ để chúng tôi tiếp đãi. Người miền núi chúng tôi, lòng dạ thẳng như ruột ngựa, nhưng rộng như rừng già.”

Tôi cúi gằm mặt, lí nhí cảm ơn. Sự lịch thiệp, hào sảng của họ càng làm tôi thấy mình nhỏ bé, thiển cận và tầm thường biết bao. Tôi – kẻ tự vỗ ngực “dân gốc Hà Nội” – giờ đây ngồi im thin thít như đứa trẻ mắc lỗi.

Đến cuối buổi, Thủy mới xuất hiện. Không phải cô gái quê mùa tôi tưởng tượng, Thủy mặc bộ váy dân tộc cách điệu tinh tế, khuôn mặt sáng bừng tri thức, cử chỉ thanh lịch, đoan trang. Em đến bên tôi, cúi đầu lễ phép: — “Con cảm ơn mẹ đã không quản đường xa đến đây. Con biết mẹ lo lắng cho anh Thái, nhưng con hứa sẽ cùng anh ấy vun vén vẹn toàn.”

Tim tôi mềm nhũn. Cô gái này… không phải là “đũa mốc chòi mâm son”. Mà là châu ngọc giấu trong đá.

Tối hôm ấy, khi mọi nghi lễ kết thúc, gia đình Thủy khăng khăng dùng xe bán tải riêng của nhà để đưa đoàn chúng tôi về khách sạn nghỉ ngơi. Ngồi cạnh Thái trong chiếc xe êm ru, mùi da ghế thượng hạng thoang thoảng, tôi nhìn ra màn đêm núi rừng hùng vĩ bên ngoài.

Tôi nắm tay con trai, giọng nghèn nghẹn: — “Thái à… Mẹ sai rồi. Con lấy được cái Thủy là phúc đức của nhà mình.” Thái cười, nụ cười nhẹ nhõm: — “Con đã bảo mẹ rồi mà. Vàng hay thau, không phải cứ ở phố mới thấy được đâu.” Thế nhưng tới hôm đám cưới tổ chức ở Hà Nội nó mới thực sự khiến tôi chết đứng chết ngồi.

Đám cưới được tổ chức tại một khách sạn 5 sao sang trọng bậc nhất Hà Nội. Khỏi phải nói, tôi đã lo lắng đến mất ngủ. Không phải lo nhà gái làm tôi xấu hổ, mà lo… đám bạn bè, họ hàng “mồm mép tép nhảy” của tôi sẽ bị sốc văn hóa.

Ngồi ở bàn tiệc, mấy bà bạn trong hội quý bà của tôi bắt đầu xì xào, phe phẩy cái quạt giấy thêu tay: — “Khổ thân thằng Thái, trai phố cổ, du học về mà lại vớ phải cô vợ vùng cao. Chắc nhà bà Thúy phải gánh còng lưng rồi.” — “Nghe bảo đi lại vất vả lắm, chắc nhà bên ấy nghèo, mong đổi đời nhờ rể Hà Nội đây.”

Tôi nghe hết, nhưng chỉ nhấp ngụm rượu vang, cười mỉm chi đầy bí hiểm: — “Các bà cứ chờ xem đã.” Đúng 11 giờ, MC hô to: “Xin trân trọng kính mời phái đoàn nhà gái tiến vào lễ đường!”. Cánh cửa lớn bật mở. Cả khán phòng đang ồn ào bỗng im phăng phắc.

Không phải là một đoàn người quê mùa luộm thuộm như họ tưởng tượng. Dẫn đầu là bố mẹ Thủy. Ông thông gia mặc bộ vest được may đo thủ công từ Ý, phong thái đĩnh đạc, ngực cài bông hoa lan rừng quý hiếm. Bà thông gia khoác trên mình bộ áo dài nhung đen, nhưng điểm nhấn là chuỗi vòng cổ ngọc bích xanh ngắt – thứ mà dân sành sỏi nhìn qua là biết giá trị bằng cả một căn chung cư.

Theo sau là dàn nam thanh nữ tú bưng tráp lại quả. Nhưng điều khiến quan khách Hà Nội “mắt tròn mắt dẹt” chính là khí chất của họ. Không khúm núm, không e dè, họ bước đi tự tin, nụ cười rạng rỡ, toát lên vẻ hào sảng của núi rừng nhưng vẫn đầy lịch thiệp.

Đến phần trao quà cưới, không khí càng căng thẳng. Mấy bà bạn tôi thì thầm: — “Chắc lại trao cái kiềng vàng 1-2 chỉ là cùng.” Bố Thủy bước lên sân khấu, cầm micro, giọng nói trầm ấm vang khắp khán phòng: — “Gia đình chúng tôi ở xa, không có gì nhiều, chỉ có chút quà mọn gọi là vốn liếng cho hai con lập nghiệp tại thủ đô.”

Ông mở chiếc hộp gỗ mun chạm trổ tinh xảo. Bên trong không phải vàng miếng, mà là một bộ trang sức bằng đá quý thô sơ nhưng rực rỡ, loại đá mà giới sưu tầm săn lùng cả đời không thấy.

Và chưa hết. Ông rút ra một cuốn sổ màu hồng, đặt vào tay Thái: — “Bố biết các con thích tự do. Đây là căn biệt thự ven hồ Tây mà bố đã nhờ bạn bè dưới này tìm mua tháng trước. Để các con có chốn đi về riêng tư, đỡ phiền đến bà thông gia.”

Cả hội trường ồ lên một tiếng kinh ngạc. Mấy bà bạn tôi đánh rơi cả thìa súp. — “Biệt thự… Hồ Tây á?” – Tiếng ai đó thốt lên đầy thảng thốt.

Tôi nhìn khuôn mặt tái mét của mấy bà bạn hay soi mói, rồi nhìn sang nụ cười hạnh phúc và đầy tự hào của Thái. Lần đầu tiên trong đời, tôi thấy cái danh “Hà Nội gốc” của mình thật nhỏ bé trước sự hào phóng và tiềm lực thâm sâu của gia đình “nhà quê” ấy.

Tôi đứng dậy, bước lên sân khấu, nắm chặt tay bà thông gia trước hàng trăm ánh mắt ngưỡng mộ: — “Cảm ơn ông bà. Tôi mới là người phải cảm ơn vì đã tin tưởng gả con gái vàng ngọc cho nhà tôi.”

Đêm ấy, tiệc tàn, nhưng câu chuyện về “đám cưới cô gái bản” vẫn còn được dân phố cổ bàn tán mãi. Họ đâu biết rằng, núi cao đôi khi còn che khuất cả những tòa nhà chọc trời.

Mẹ tôi có nỗi lo suốt mười năm nay: “Con trai bốn mươi tuổi đầu rồi, không lấy vợ sớm thì ở vậy suốt đời à?”. Cái khu phố nhỏ này, người ta nhìn tôi – một anh thợ sửa điện nước, da ngăm, ít nói, chẳng đẹp trai – ai cũng lắc đầu: “Khó lấy vợ lắm.” Tôi cũng quen với sự cô độc, cho đến một ngày, mẹ tôi bảo:

“Ở đầu ngõ có con bé rửa bát thuê, hiền lắm. Nó có con riêng ba tuổi, nhưng ngoan. Lấy nó đi, đừng kén nữa.”. Tôi im. Không yêu, nhưng thương mẹ già. Nhà chỉ có mỗi 2 mẹ con. Thôi thì cưới, coi như trọn đạo làm con.

Đám cưới được chuẩn bị đơn giản – mẹ tôi mừng lắm, khoe khắp xóm: “Con dâu tôi tuy nghèo nhưng biết điều, chịu thương chịu khó.”

Hôm rước dâu, trời nắng chang chang. Tôi mặc bộ vest thuê, tay run run cầm bó hoa cưới. Cả đoàn xe dừng trước căn nhà cấp 4 cũ. Mẹ tôi cứ thắc mắc hôm đến nói chuyện người lớn rồi cả hôm nay đón dâu chẳng thấy em bé 3 tuổi con cô dâu đâu cả. Bình thường trước vợ tôi đi rửa bát thuê em bé đó theo không rời bước. Mẹ tôi lại bảo có lẽ người ta đưa em bé đi chỗ khác để nhà trai đỡ dị nghị, thôi thì mẹ tôi cũng đỡ khó xử.

Tôi đứng ngoài sân, lòng nặng trĩu, chẳng biết cuộc hôn nhân này sẽ đi đến đâu. Nhưng khi tiếng nhạc cưới vang lên, cô dâu bước xuống từ cầu thang, tôi nghe tiếng “rầm” phía sau – mẹ tôi ngã lăn ra đất.

Mọi người hốt hoảng. Tôi quay lại, chỉ kịp thấy mẹ há hốc miệng, tay run run chỉ về phía trước.
Còn tôi – người vừa đỡ mẹ – cũng đứng chết lặng, đôi chân như nhũn ra, quần ướt sũng vì mồ hôi lạnh toát.

Bởi cô dâu bước xuống khác hẳn hình ảnh tôi từng thấy nơi quán bún nhỏ đầu ngõ: Không còn chiếc áo rách, không còn đôi dép nhựa. Thay vào đó là tà áo cưới trắng tinh, và cả cổ, cả tay, cả tóc cô đều lấp lánh vàng – vàng nhiều đến mức ánh nắng hắt lại chói cả mắt.

Họ hàng nhà tôi rì rầm: “Trời đất… con bé rửa bát mà nhà giàu vậy sao?”. Họ nhà gái thì cũng ố, á không kém: “Hóa ra nhà này giàu ngầm à, con gái không lấy chồng thì cấm ai biết nhà ấy nhiều vàng như thế”….

Rồi cha mẹ vợ bước ra. Họ mặc sang trọng, dáng điềm đạm, nở nụ cười hiền lành: “Chào thông gia. Hôm nay cho con gái nhà tôi về làm dâu nhà bà.”

“Dạ” – Mẹ tôi nhẹ nhàng. Bỗng đứa bé 3 tuổi bất ngờ chạy ra níu chặt váy cô dâu, giọng nũng nịu.

• Cho em theo với…

Cả họ nhà tôi tròn mắt vì đâu có ai biết việc cô dâu đã có con đâu. Nhưng đúng lúc này mẹ cô dâu cất lời:

• Đây là con gái út nhà tôi đấy ạ, nó quý chị nên chị đi đâu cũng theo. Hè vừa rồi chị nó ra nhà bác họ rửa bát giúp cho quán bút của bác đông khách quá, thế là em cũng đi theo chị luôn….

Ối trời ơi hóa ra là thế. Hôm ấy, đám cưới diễn ra trong niềm hân hoan tột cùng. Cứ tưởng cưới đại cho có vợ để mẹ vui ai ngờ tôi được luôn cô vợ vừa xinh, vừa ngoan lại có điều kiện. Đấy đừng nghĩ 40 tuổi là ế, lấy muộn hóa ra lại hay mọi người ạ.

Sáng mùa đông Hà Nội, tiết trời rét căm căm, gió thổi hun hút qua những con phố ảm đạm. Bên ngoài ngân hàng, một bà cụ dáng lưng còng, tay chống gậy, bước chân chậm rãi như thể mỗi bước đi đều kéo theo một ký ức đã cũ. Trên tay bà là một cuốn sổ tiết kiệm đã sờn mép, giấy nhòe mực vì thời gian và mồ hôi.

Bà tiến đến quầy giao dịch, nhẹ nhàng đặt cuốn sổ xuống trước mặt cô nhân viên ngân hàng trẻ tuổi.
– “Cô cho tôi rút 500 nghìn thôi, tôi cần mua ít thuốc…” – giọng bà khàn đục, run run như tiếng gió lướt qua mái ngói già.

Cô giao dịch viên liếc nhìn cuốn sổ: 3 tỷ đồng. Một con số không nhỏ, khiến cô thoáng ngạc nhiên.
– “Bà ơi, bà có chắc không rút nhiều hơn ạ? Sổ của bà vẫn còn đủ để bà sống sung túc…”
– “Không, 500 nghìn là đủ. Tôi sống quen rồi…” – bà cười, nụ cười héo hắt mà nhân hậu.

Cô gái định thao tác từ chối giao dịch vì nghi ngờ nhầm lẫn, thì bất chợt thấy phía sau tờ phiếu rút tiền, có một dòng chữ nguệch ngoạc bằng bút bi xanh:
“Nếu tôi đến rút tiền, xin hãy giúp tôi. Tôi bị nhốt. Đừng để họ biết tôi đã viết điều này.”

Tim cô thắt lại. Cảm giác lạnh chạy dọc sống lưng. Cô lập tức giả vờ bình tĩnh, trong khi tay bấm nút khẩn cấp dưới quầy.

Chưa đầy ba phút sau, bảo vệ ngân hàng đã khéo léo giữ bà cụ lại dưới lý do xác minh thêm thông tin. Công an ập đến.

Cao trào ập đến khi mọi người tưởng rằng bà bị bắt cóc, lạm dụng, hoặc bị ai đó thao túng để rút tiền…

Nhưng cuộc đời không phải lúc nào cũng như kịch bản phim hành động.

Khi công an đưa bà về trụ sở để làm rõ vụ việc, bà cụ cười rạng rỡ, thậm chí sảng khoái.
– “Tôi biết là mấy người sẽ để ý dòng chữ đó. Tôi viết nó cách đây 2 năm rồi.”

Tất cả sững sờ.

– “Tôi từng bị con trai nhốt, không cho dùng tiền. Tôi đã viết câu đó và nhét vào sổ. Nhưng hôm nay, nó đã mất trong một tai nạn cách đây một tuần… Tôi chỉ muốn thử xem xã hội này còn ai quan tâm tới người già không thôi.”

Một sự quay xe ngoạn mục.

Không ai nói được lời nào. Người giao dịch viên trẻ bàng hoàng, nước mắt rơi lúc nào không hay.
Bà cụ nhìn cô, vỗ nhẹ lên tay:
– “Cảm ơn con. Vẫn còn người tốt. Thế là đủ để bà sống thêm vài năm nữa.”

Ngoài kia, nắng xuyên qua những đám mây xám, rọi xuống tấm lưng còng đã khuất dần sau cánh cổng ngân hàng.
Một ngày mới bắt đầu — nhưng với nhiều người trong ngân hàng hôm ấy, lòng đã ấm từ lúc đó rồi.

Người ta bảo hôn nhân là nấm mồ của tình yêu, còn tôi thì thấy hôn nhân giống như một canh bạc. Mà đen đủi thay, ngay ván đầu tiên, tôi đã bốc phải lá bài mang tên “Mẹ Chồng”.

Tôi – một cô gái hiện đại, cũng từng nghe “truyền thuyết” về những bà mẹ chồng ghê gớm, nhưng vì tình yêu (và vì trót “dính” bầu), tôi vẫn nhắm mắt đưa chân. Chồng tôi, Tuấn, là người hiền lành, nhưng kẹt ở giữa nên nhiều khi cũng chỉ biết gãi đầu gãi tai cười trừ.

Ngày đầu tiên về ra mắt, tôi đã được nếm mùi “sát khí”. Nghe Tuấn bảo ông nội mới mất được vài tháng, tôi chu đáo đặt một lẵng hoa quả nhập khẩu to đùng, toàn nho Mỹ, táo Envy để mang đến thắp hương. Cứ nghĩ sẽ được khen là hiểu chuyện, ai dè vừa đặt lẵng quả lên bàn, mẹ chồng tương lai – bà Tuyết – đã liếc xéo một cái sắc lẹm:

“Gớm, cô mua cái lẵng này định để tế ai? Ông nội thằng Tuấn mất rồi, giờ trong nhà còn mỗi tôi là già nhất. Cô mua đồ cúng to thế này, chắc mong tôi lên bàn thờ ngồi sớm để cô rảnh nợ hả?”

Tôi đứng hình, nụ cười cứng đờ trên môi. Cả buổi hôm ấy, không khí trong nhà nặng như chì. Tôi làm gì bà cũng soi. Rửa rau thì bảo

Đám cưới diễn ra trong sự bằng mặt mà không bằng lòng. Nhà chồng vin vào cớ tôi có bầu trước, ép uổng đủ đường, thậm chí ra điều kiện phải sống chung mới cho cưới. Vì thương con trong bụng, tôi cắn răng chịu đựng.

Ngày cưới, tôi ốm nghén xanh mét mặt mày. Khách khứa vừa về hết, tôi mệt lả định lên phòng nghỉ một chút thì tiếng bà Tuyết vang lên lanh lảnh dưới bếp: “Cái Lan đâu? Xuống đây ngay! Đừng tưởng cưới xong rồi thì trốn lên phòng nằm ườn ra đấy làm bà hoàng nhé. Nhà này không nuôi kẻ lười biếng.”

Tôi lê bước xuống bếp. Trước mắt tôi là một cảnh tượng kinh hoàng: Mâm bát của hơn 20 mâm cỗ ngổn ngang, chồng chất lên nhau như núi Thái Sơn. Mấy cô, mấy dì bên chồng ăn xong đã phủi mông đi về sạch, để lại bãi chiến trường cho nàng dâu mới.

Bà Tuyết chống nạnh, chỉ tay: “Đấy, rửa cho sạch đi. Ngày xưa tôi đi làm dâu rửa cả trăm mâm còn được, cô mới có tí tuổi đừng có mà kêu ca. Rửa xong mới được đi ngủ”. Tuấn thấy vợ mệt, định xắn tay vào giúp thì bị bà quát: “Đàn ông con trai đi lên nhà uống nước! Việc bếp núc là của đàn bà, chiều vợ quá nó hư thân, trèo lên đầu lên cổ ngồi đấy con ạ.”

Tuấn nhìn tôi ái ngại rồi lủi thủi đi lên. Tôi nhìn đống bát đĩa dầu mỡ, lại nhìn cái bụng lùm lùm và cơn buồn nôn đang dâng lên tận cổ. Sự uất ức dồn nén bấy lâu nay bùng nổ. Tôi không thể nhịn được nữa. Bà muốn tôi rửa à? Được, tôi sẽ rửa theo cách của tôi.

Tôi xắn tay áo, nhưng thay vì ngồi xuống, tôi giả vờ loạng choạng. “Ôi… ôi… chóng mặt quá…”. Tôi lẩm bẩm rồi “vô tình” vung tay một cái thật mạnh vào chồng bát đĩa cao ngất ngưởng bên cạnh.

XOẢNG!!! RẦM!!!

Âm thanh đổ vỡ vang trời lở đất. Hàng chục cái bát sứ, đĩa kiểu vỡ tan tành, mảnh sành văng tung tóe khắp sàn bếp. Bà Tuyết đang ngồi xỉa răng ở phòng khách, nghe tiếng động liền phóng xuống như bay. Nhìn bãi chiến trường, mặt bà đỏ gay, mắt long lên sòng sọc: “Trời ơi là trời! Cô làm cái trò gì thế này? Cô định phá cái nhà này hả? Đồ con dâu vụng thối vụng nát! Cô… cô…”

Bà giơ tay định tát tôi. Tôi vội lùi lại, nhưng thay vì sợ hãi, tôi lại nở một nụ cười ngượng ngùng, tay cầm chiếc điện thoại đang sáng màn hình: “Ôi con xin lỗi mẹ! Con sơ ý quá. Tại… tại con vui quá mẹ ạ. Mẹ con vừa gọi điện báo tin mừng, con nhảy cẫng lên nên lỡ tay…”

Bà Tuyết khựng lại, vẫn hậm hực: “Tin mừng gì mà mày phá nát cả bát đĩa nhà tao? Trúng số à?”. Tôi giả bộ ngây thơ, nói to rõ ràng: “Dạ còn hơn cả trúng số mẹ ạ! Mẹ con bảo căn nhà mặt phố 5 tầng mà bố mẹ cho con làm của hồi môn ấy, vừa có khách chốt giá 20 tỷ rồi! Khách đòi cọc ngay trong đêm. Mẹ con bảo con về gấp để ký giấy tờ bán nhà, rồi mẹ cho con cầm cả 20 tỷ đấy về đây để lo cho cháu nội.”

“Hai… hai mươi tỷ á?” – Mắt bà Tuyết mở to hết cỡ, mồm há hốc, cơ mặt đang co rúm vì giận dữ bỗng giãn ra một cách hài hước. “Vâng ạ!” – Tôi tiếp lời, giọng tiếc nuối – “Nhưng mà… ôi thôi chết, con lỡ tay làm vỡ bát của mẹ rồi. Chắc mẹ giận lắm. Thôi để con về nhà mẹ đẻ bàn chuyện bán nhà, tiện thể con xin lỗi bố mẹ con luôn, chắc con không hợp làm dâu nhà mình. 20 tỷ này chắc con để mua căn biệt thự ven hồ ở cho sướng vậy.”

Nói rồi tôi quay người định bước đi. Ngay lập tức, một bàn tay nắm chặt lấy tay tôi. Không phải là cái nắm tay thô bạo ban nãy, mà là một cái nắm tay ân cần, nâng niu chưa từng thấy. Bà Tuyết thay đổi thái độ 180 độ. Giọng bà ngọt xớt như mía lùi: “Kìa con! Con dâu này, sao lại nói thế. Bát đĩa vỡ thì mua cái mới, có đáng là bao đâu mà con phải nghĩ. Mẹ là mẹ lo cho sức khỏe của con thôi.”

Rồi bà quay sang quát Tuấn đang đứng ngơ ngác ở cầu thang: “Thằng Tuấn đâu! Mày làm chồng kiểu gì mà để vợ bụng mang dạ chửa đứng đây thế này? Mau lấy ô tô, lấy gối êm kê ghế, đưa vợ về nhà ngoại bàn chuyện đại sự ngay! Đi đứng cho cẩn thận, đừng để cháu đích tôn của mẹ mệt nhé!”

Tôi cố nhịn cười, giả vờ e ngại: “Nhưng mà mẹ ơi, còn đống bát vỡ này…”… “Để đấy! Để đấy mẹ dọn! Mày động vào đứt tay thì sao? Tay này là để ký giấy tờ 20 tỷ… à quên, tay để bế cháu, không phải để rửa bát. Đi nhanh lên kẻo lỡ việc.”

Bà Tuyết xua tay đuổi tôi đi như sợ tôi đổi ý ở lại rửa bát thật. Thậm chí, khi tôi ra đến cửa, bà còn chạy theo dúi vào tay tôi túi yến sào cao cấp mà bà cất kỹ trong tủ: “Mang về mà tẩm bổ, ký tá xong thì về sớm với mẹ nhé, mẹ hầm gà chờ con.”

Ngồi trên xe ô tô, nhìn qua gương chiếu hậu thấy mẹ chồng vẫn đứng vẫy tay cười tươi rói, tôi thở phào nhẹ nhõm. Tất nhiên, chuyện bán nhà 20 tỷ là tôi bịa ra (dù nhà bố mẹ tôi cho là có thật, nhưng tôi đời nào bán). Tôi chỉ muốn cho bà biết một điều: Con dâu thời nay không phải là osin. Muốn người khác tôn trọng mình, trước hết mình phải có giá trị.

Từ hôm đó đến nay, cuộc sống của tôi ở nhà chồng thay đổi một trời một vực. Tôi không phải động tay vào bất cứ việc gì. Sáng ngủ đến 9 giờ, dậy là có bát phở bò nghi ngút khói mẹ chồng bưng tận nơi. Hễ tôi hắt hơi sổ mũi là bà cuống cuồng hỏi han. Thỉnh thoảng bà lại ướm hỏi: “Thế bao giờ khách chuyển tiền hả con?”. Tôi cứ lấp lửng: “Thủ tục lằng nhằng lắm mẹ ạ, chắc phải đợi sinh xong”.

Thế là tôi có ít nhất 9 tháng 10 ngày được sống như bà hoàng. Còn sau đó ư? Tính sau! Cùng lắm thì tôi bảo: “Khách bùng cọc rồi, con quyết định giữ nhà lại cho thuê lấy tiền tiêu vặt”. Lúc đó cháu đã ra đời, bà có muốn lật mặt lại cũng khó.

Đấy, các chị em thấy không? Đôi khi làm dâu ngoan hiền không lại, thì mình phải “quái” một chút. 20 tỷ tuy là ảo, nhưng sự bình yên và tôn trọng mà tôi giành được là thật 100%!