Danh mục: Chưa phân loại

Tôi tên Vy, là con gái út trong nhà có hai anh em. Từ nhỏ, bố thương tôi lắm — ông hay nói:

“Con gái hay con trai gì cũng là con. Sau này, bố sẽ chia đều cho hai đứa, miễn là sống tốt với nhau.”

Nhưng sau khi bố mất, mọi thứ đổi thay đến mức tôi không nhận ra gia đình mình nữa.

Giỗ 100 ngày của bố, tôi khăn gói về quê. Mẹ đón tôi bằng ánh mắt lạnh nhạt, còn anh trai thì bận rộn ký giấy tờ với người lạ ở sân. Tôi thoáng thấy trong tay anh là cuốn sổ đỏ — thứ mà trước kia bố luôn cất kỹ trong tủ gỗ phòng ngủ.

Khi anh vào nhà, tôi tiện tay lật qua xem. Tim tôi như ngừng đập:

Toàn bộ mảnh đất 300m² và ngôi nhà ba gian của bố mẹ – giờ đứng tên một mình anh tôi.

Tôi hỏi, giọng run run:

“Sao sổ đỏ lại đổi tên? Bố chưa kịp lập di chúc mà?”

Mẹ lạnh lùng đáp:

“Con gái đi lấy chồng, đất này giữ lại cho anh con lo hương hỏa. Đó là lệ làng rồi.”

Anh trai cười khẩy:

“Em có chồng thì về nhà chồng hưởng. Nhà này là của anh, anh gánh việc thờ cúng, ai dám nói sai?”

Chị dâu còn chêm vào, giọng mỉa mai:

“Lúc bố ốm, ai chăm? Em về được mấy lần? Giờ lại về đòi chia chác à?”

Tôi nghẹn, không nói nổi. Tôi biết cãi cũng vô ích — trong mắt họ, tôi chẳng khác gì người dưng.

Tối đó, tôi lặng lẽ ra bàn thờ, thắp cho bố nén nhang. Tôi khấn khẽ:

“Nếu thật sự có linh thiêng, bố cho con biết… con có bị đối xử như thế này đáng không?”

Rồi tôi quay lưng lên thành phố, lòng trĩu nặng.

Một năm sau.
Tôi nghe tin nhà anh trai bị ngân hàng siết nợ, đất đai sắp đem bán. Mẹ tôi khóc ngất, còn anh chị dâu trốn tránh khắp nơi. Tôi định không về, nhưng rồi nghĩ đến bố — tôi vẫn về thắp hương cho ông.

Khi vừa cúi người cắm nhang, một mảnh giấy vàng úa từ góc bàn thờ rơi xuống, như bị gió khẽ hất. Tôi cầm lên đọc — nét chữ run run, chính là chữ của bố tôi.

“Nếu sau này tôi có mệnh hệ gì, đất nhà tôi chia đều cho hai con.
Con gái tôi, Vy, là người hiếu thuận, không ở cùng nhưng lòng lúc nào cũng hướng về cha mẹ.
Ai làm trái ý này, tôi không yên dưới suối vàng.”

Tôi chết lặng. Giấy này có dấu chứng thực xã, ngày ký là 3 ngày trước khi bố mất.

Tôi đưa lên xã xác minh — hóa ra bố tôi đã nhờ người làm di chúc, nhưng anh trai tôi giấu nhẹm, lấy bản sao sổ đỏ đi làm thủ tục sang tên lén, rồi “chia” cho mẹ ít tiền để im lặng.

Ngày tòa tuyên hủy hiệu lực sang tên và trả lại phần đất đúng theo di chúc, anh trai tôi chỉ biết cúi gằm mặt.

Nhưng cú twist thật sự là ngày hôm sau, khi mẹ tôi đến gặp tôi trong nước mắt:

“Mẹ sai rồi… Mẹ tưởng anh con làm vậy để giữ hương hỏa, ai ngờ nó mang cả nhà đi thế chấp. Tờ giấy ấy… bố giấu trong hộc bàn thờ, bảo khi nào nhà có chuyện, ông sẽ tự khiến nó lộ ra…”

Tôi nhìn lên di ảnh bố, nén hương vẫn còn khói bay nghi ngút.

Kết:
Tôi không mừng, chỉ thấy nghẹn. Vì thứ tôi mất không chỉ là đất, mà là niềm tin vào gia đình.
Bố đã đợi tròn một năm — để công lý hiện ra đúng lúc cần thiết nhất.

Đêm đó, tôi nằm xuống mà không sao ngủ được.

Ba năm kể từ ngày ký vào tờ giấy ly hôn, tôi đã quen với nhịp sống chỉ có 2 bố con. Sáng đưa con đi học, chiều đón về, tối ăn cơm cùng bố mẹ. Cuộc sống không dư dả, nhưng đủ bình yên để tôi tin rằng mình có thể đi tiếp như thế, chậm rãi và lặng lẽ. Tôi từng nghĩ, mọi thứ đã khép lại rồi.

Cho đến hôm qua.

Cô ấy đứng trước cổng nhà tôi, dáng người quen thuộc nhưng ánh mắt thì lạ lẫm hơn xưa. Vẫn là gương mặt ấy, chỉ có điều ánh nhìn không còn sắc sảo như ngày trước, mà nhiều hơn một chút dè dặt, một chút mong chờ. Cô ấy nói muốn vào thăm con. Tôi im lặng vài giây, rồi gật đầu.

Con trai tôi nhìn thấy mẹ thì sững lại, sau đó chạy ào đến ôm chặt. Nó cười, cười rất tươi, nụ cười mà đã lâu rồi tôi không thấy. Tôi đứng bên cạnh, trong lòng có gì đó vừa ấm lên, vừa nhói đau. Có lẽ, 3 năm qua, đứa trẻ thiếu mẹ nhiều hơn tôi vẫn tưởng.

Cô ấy ở lại đến chiều, rồi tối. Bố mẹ tôi hỏi han đủ điều, còn con trai thì quấn lấy mẹ không rời. Tôi định mở lời nhắc cô ấy về, nhưng nhìn cảnh đó, tôi lại không nói được. Cuối cùng, bố mẹ giữ cô ấy ở lại ăn cơm và ngủ lại với con một đêm. Cô ấy đồng ý rất nhanh, như thể đã chờ sẵn câu nói ấy từ lâu.

Con trai tôi chạy ào đến gặp mẹ khi gặp lại. (Ảnh minh họa)

Tối hôm đó, khi cả nhà đã ngủ, tôi thức dậy đi vệ sinh. Đèn phòng ngoài vẫn sáng. Tôi định tắt thì nghe thấy tiếng nói chuyện khe khẽ. Là mẹ tôi và cô ấy. Tôi đứng lại, không hiểu vì sao mình không bước tiếp mà cứ đứng yên nghe.

– 3 năm rồi, sao con không đi bước nữa?

Giọng mẹ tôi trầm và chậm. Cô ấy đáp rất khẽ, nhưng rõ ràng:

– Con không buông được, con nhận ra trong lòng con chỉ có anh ấy thôi.

Tôi bất giác nín thở. Mẹ tôi thở dài:

– Nếu vậy, sao hồi đó hai đứa lại ly hôn?

Cô ấy im lặng một lúc, rồi nói, giọng run run:

– Tại con sai. Khi đó con chỉ nghĩ đến chuyện kiếm tiền, nghĩ rằng chỉ cần con gánh được kinh tế thì gia đình sẽ ổn. Con không để ý đến anh ấy, không ở bên lúc anh ấy yếu lòng nhất. Con mạnh mẽ quá, đến mức làm anh ấy thấy mình vô dụng.

Những lời ấy như từng nhát gõ vào ngực tôi. 3 năm qua, tôi từng trách cô ấy vô tâm, từng cho rằng cô ấy chọn tiền bạc thay vì gia đình. Nhưng chưa bao giờ tôi nghĩ, phía sau sự lạnh lùng ấy lại là một nỗi sợ.

Rồi vợ cũ nói tiếp:

– Con sợ, sợ nếu con không chứng minh được mình có thể lo cho cả nhà, thì một ngày nào đó anh ấy sẽ tự rời đi vì nghĩ mình là gánh nặng.

Mẹ tôi im lặng rất lâu rồi mới nói:

– Vợ chồng sống với nhau, đâu chỉ cần tiền. Quan trọng là hiểu và ở bên nhau.

Tôi quay về phòng, nằm xuống mà không sao ngủ được. Mọi ký ức cũ ùa về. Đó là những đêm tôi nằm viện, cô ấy tất bật với công việc, những bữa cơm nguội lạnh, những lần tôi muốn nói chuyện nhưng lại thôi vì sợ làm phiền. Hóa ra, cả hai chúng tôi đều yêu, chỉ là yêu theo cách vụng về nhất.

Đêm đó tôi không tài nào ngủ nổi. (Ảnh minh họa)

Sáng hôm sau, tôi gọi cô ấy dậy sớm hơn mọi ngày. Cô ấy còn ngái ngủ, hỏi tôi:

– Anh gọi em dậy sớm vậy làm gì?

Tôi nhìn cô ấy, người phụ nữ từng là vợ tôi, từng rời xa tôi trong đau đớn, rồi nói một câu mà chính tôi cũng không ngờ mình có thể nói ra:

– Anh đưa em đi một nơi.

– Đi đâu?

Cô ấy hỏi, giọng vẫn còn mơ hồ.

– Đi làm thủ tục kết hôn.

Tôi cười đáp. Cô ấy sững người, nhìn tôi rất lâu, đôi mắt đỏ lên nhưng không hỏi thêm gì nữa, chỉ khẽ gật đầu.

Con đường đến ủy ban nhân dân đăng ký kết hôn hôm ấy không dài, nhưng với tôi, đó là quãng đường của 3 năm hiểu lầm, tổn thương và im lặng. Tôi không dám chắc tương lai sẽ dễ dàng hơn, cũng không dám hứa rằng chúng tôi sẽ không còn cãi vã. Nhưng ít nhất, lần này, tôi biết mình muốn nắm tay cô ấy chặt hơn và không buông ra chỉ vì sợ hãi nữa.

Có những cuộc ly hôn không phải vì hết yêu, mà vì cả hai đều không biết cách ở lại bên nhau. Và đôi khi, cần đi một vòng rất xa, người ta mới hiểu được điều đơn giản nhất là gia đình không chỉ cần một người kiếm tiền, mà cần hai người cùng quay về.

Bà Lựu – một người đàn bà có tiếng “ăn nói chua như giấm” trong xóm – luôn tự hào mình khéo giữ nếp nhà. Khi con trai bà – Hưng – đưa vợ từ quê về cưới, bà đã chẳng ưa ngay từ lần đầu gặp mặt: “Con dâu mà quê mùa, nói tiếng

Bà Lựu – một người đàn bà có tiếng “ăn nói chua như giấm” trong xóm – luôn tự hào mình khéo giữ nếp nhà.

Khi con trai bà – Hưng – đưa vợ từ quê về cưới, bà đã chẳng ưa ngay từ lần đầu gặp mặt:

“Con dâu mà quê mùa, nói tiếng đặc sệt, chắc học hết cấp 2 là cùng. Mặt mũi thì hiền như cục đất, lấy về chỉ tổ làm x;/ấu mặt mẹ chồng.”

Từ ngày về làm dâu, Mai – cô con dâu hiền lành – luôn bị xếp ngồi ăn dưới góc bếp. Bữa cơm nào bà Lựu cũng chỉ đạo rõ ràng:

– “Mẹ ăn trên, chị ngồi dưới. Nhà tôi có trên dưới rạch ròi. Quê mà muốn ngồi chung à?”

Cả nhà không ai dám can ngăn. Hưng thì đi làm xa, một tuần mới về một lần, còn Mai thì luôn lặng lẽ cúi đầu, không hé răng.

Thời gian trôi, bà Lựu đột nhiên đổ b;/ệnh. Tai biến khiến nửa người bà li;/ệt, nằm một chỗ. Nhưng điều làm bà tức tối hơn cả… là Mai không còn ở nhà nữa.

Cô để lại một lá thư ngắn gọn:

“Con xin phép về quê lo việc gia đình vài hôm, nhờ chị Hai chăm mẹ giúp.”

Mỗi ngày, người chăm bà thay đổi. Khi thì người từ trung tâm y tế đến, khi thì bác sĩ đến tận nhà truyền nước.

Mọi chi phí đều được thanh toán sẵn. Bà bực mình hỏi con gái lớn:

– “Tiền đâu mà tụi bây gọi bác sĩ tư chăm mẹ?”

Cô con gái chỉ đưa bà một tấm danh thiếp ghi dòng chữ:

“Nguyễn Thị Mai – Phó Tổng Giám đốc điều hành Tập đoàn y tế quốc tế H.T.P”

Bà Lựu ch;/ết sững.

Thì ra, Mai không hề “quê mùa” như bà nghĩ. Không ngờ cô chính là đứa con gái duy nhất gia đình khét tiếng.

Ba tháng sau, việc chăm sóc đột nhiên dừng lại.
Một buổi sáng, có chiếc xe sang đỗ trước cổng. Một người đàn ông mặc vest đen bước vào, cúi đầu trao phong bì:

“Tập đoàn chúng tôi xin chấm dứt hợp đồng điều dưỡng cho bà Lựu. Đây là khoản chi trả cuối cùng, theo chỉ thị của Phó Tổng Giám đốc Nguyễn Thị Mai.”

Ông cúi chào rồi rời đi, để lại trên bàn một tấm danh thiếp và phong thư trắng.

Bên trong, chỉ ó vài dòng chữ gọn gàng:

“Con đã làm tròn đạo nghĩa làm dâu. Từ nay, ân tình giữa chúng ta xem như dứt.”

Đêm đó, bà Lựu khóc suốt.
Trong cơn gió lùa qua khe cửa, bà nghe vang vọng tiếng Mai nói hôm nào:

“Mẹ ăn cơm đi kẻo nguội.”

Và lần đầu tiên trong đời, người đàn bà vốn kiêu hãnh ấy nhận ra — có những thứ mất đi rồi, không bao giờ mua lại được, dù có cả thế gian trong tay.

Tôi vẫn thường nghĩ, trên đời này có rất nhiều việc người đang làm, trời đang nhìn, có nhân quả báo ứng, tất cả đều do mình mà ra. 

Trong chi nhánh con của tập đoàn nơi tôi đang làm việc, sếp Lâm ngồi ở ghế phó giám đốc suốt 15 năm, mãi đến lúc nghỉ hưu cũng không bỏ bớt được chữ “phó” trên bảng tên mình. Cũng may sếp Lâm nghĩ thoáng, không lên chức được thì thôi, cũng chẳng đi trách móc người khác làm gì, con người ông ấy làm việc rất tỉnh táo, đối xử với đồng nghiệp cũng rất chu đáo ân cần, thường xuyên giúp đỡ cấp dưới trong công việc, được mọi người trong công ty tin tưởng và kính trọng.

Chỉ là phó giám đốc nên có rất nhiều chuyện sếp Lâm không có quyền quyết định. Cấp dưới nhờ vả ông một số thứ, mặc cho sếp Lâm dùng hết sức mình, nhưng do không đủ quyền quyết định nên chuyện chẳng đi đến đâu. Người thông minh đều hiểu rõ, công ty này chỉ là chi nhánh nhỏ, tài nguyên có hạn, chuyện tốt chuyện hay gì đều nằm trong tay giám đốc, làm gì có chuyện sang tay cho sếp Lâm chứ?

Có vài người đồng nghiệp biết sếp Lâm tốt bụng, cũng đã cố gắng hết sức giúp đỡ họ nên dù không có kết quả gì, họ cũng vẫn cảm ơn ông; nhưng cũng có kẻ vô ơn, lúc nhờ vả thì ân cần, đến lúc thấy không được việc thì lại quay sang oán trách sếp Lâm. Sếp Lâm cũng biết tỏng nhưng cũng chỉ cười cho qua chuyện chứ không buồn để ý.

Trước khi về hưu, sếp Lâm nắm giữ thật chắc vị trí mình đang làm, ông cho rằng chỉ cần làm cho thật nghiêm chỉnh nhiệm vụ cuối cùng này, xử lý xong thủ tục nghỉ hưu là sẽ lặng lẽ rời công ty quay về nhà, không làm kinh động đến bất cứ ai. Dù sao thì thương trường như chiến trường, rất nhanh sẽ bị người ta quên lãng.

Sếp Lâm nghỉ hưu xong thì về quê dưỡng già, bầu bạn bên cạnh mẹ mình, không quay trở lại công ty thêm một lần nào nữa. Chớp mắt một cái đã 5, 6 năm trôi qua, đồng nghiệp trong công ty gần như quên mất sếp Lâm rồi, mãi cho đến khi nhận được tin sếp Lâm qua đời, nhiều người còn phải nghĩ lại xem trông sếp Lâm như thế nào.

Trong 5, 6 năm sếp Lâm về hưu, công ty tôi đã 3 lần thay người vào ghế giám đốc, đều là người ở trên tập đoàn điều xuống hoặc là trao đổi từ bên chi nhánh khác sang, không ai có quen biết gì với sếp Lâm cả. Vì thế, ban lãnh đạo chỉ phát một cáo phó đơn giản trong nhóm chat của công ty, nhưng cũng chẳng ai buồn để ý. Thói đời lạnh lẽo, mọi người đành thở dài cho qua chuyện. Theo lý mà nói, công ty nên cử người đến viếng đám tang của sếp Lâm, thế nhưng tang lễ lại cử hành ở quê nhà cách công ty cả trăm cây số, đi cũng chẳng được lợi lộc gì, thế nên chẳng ai chịu đi.

Ảnh minh họa

Thấy vậy, tôi hẹn vài người đồng nghiệp cùng đi viếng, nhưng chẳng có ai hưởng ứng, viện đủ mọi lý do để thoái thác. Trong phút chốc, tôi chợt cảm nhận được tình người ấm lạnh, thói đời bạc bẽo, trong lòng tôi cũng lạnh đi.

Thực ra, mấy người chúng tôi là do sếp Lâm dạy bảo hướng dẫn. Mấy người đồng nghiệp của tôi phải nói là nhờ có sếp Lâm mới được đổi vận, còn tôi thì ngược lại, tôi nhận được ít sự giúp đỡ từ sếp Lâm nhất. Vậy mà bây giờ, lại chỉ có mình tôi muốn đến tiễn sếp Lâm đi chặng đường cuối cùng.

Tuy tôi với sếp Lâm không có ơn huệ gì quá lớn lao, thế nhưng trong quá trình làm việc, sếp Lâm giúp đỡ, chỉ bảo tôi không ít. Có một lần, công ty cử người đi tham gia một khóa đào tạo khá quan trọng, danh sách bộ phận nhân sự đưa lên lại không có tên tôi. Tôi hụt hẫng vô cùng, sếp Lâm thấy vậy liền đi tìm trưởng phòng nhân sự, thêm tên tôi vào trong danh sách. Nhận ơn một giọt, trả ơn một dòng, tôi mặc kệ đám đồng nghiệp vô tình, tự mình đi xe mấy trăm cây số đến nhà sếp Lâm viếng đám tang.

Người nhà sếp Lâm chuẩn bị mai táng cho sếp ở quê nhà, do ở đây cách thành phố khá xa, thế nên người đến viếng rất ít, công ty chỉ có mình tôi đến. Con trai sếp Lâm tên là Học, làm việc ở ngoại tỉnh, thế nên không hề quen biết tôi. Tôi giới thiệu xong, con trai sếp có chút kinh ngạc, nắm chặt lấy tay tôi, hết lời cảm ơn tôi có tình có nghĩa, hẳn là sếp Lâm ở dưới suối vàng thấy vậy cũng sẽ rất vui.

Lúc tôi đi còn gửi tiền phúng viếng cho vợ sếp Lâm cầm, con trai ông ấy từ chối mãi cũng chỉ đành gật đầu ra hiệu cho mẹ nhận lấy, còn gói cho tôi cả nửa xe đồ đặc sản các loại, tôi vừa liếc mắt một cái là biết chỗ đó giá trị gấp mấy lần phong bì phúng viếng của tôi, quả đúng là một gia đình có lễ nghĩa gia giáo, biết cách đối nhân xử thế. Trên đường quay về, trái tim tôi cảm thấy rất nhẹ nhõm, giống như đã báo được một mối ân tình lớn vậy.

Chớp mắt một cái đã nửa năm trôi qua, tôi cũng không còn liên lạc gì với người nhà sếp Lâm. Không lâu sau đó, công ty tôi bỗng nhiên bàn tán về con trai của sếp Lâm, lúc đó tôi mới biết con trai ông ấy chuyển đi chuyển lại, từ ngoại tỉnh trao đổi công tác về làm lãnh đạo ở tổng bộ, nghe nói tháng sau sẽ đến công ty tôi điều tra nghiên cứu. Từ chuyện này có thể thấy cả gia đình sếp Lâm đều rất khiêm tốn. Sếp Học hóa ra cũng là giám đốc một công ty con của tổng bộ. Thế mà hai cha con không hề rêu rao mối quan hệ, cũng không thông báo cho bất kỳ ai trong công ty biết.

Sếp Học trong ấn tượng của tôi cũng là người trầm ổn không khoe mẽ. Sếp Học hạ cố đến chi nhánh nhỏ như công ty tôi, ban lãnh đạo ai nấy đều rất vinh hạnh và hồi hộp, nghe nói sếp Học làm việc rất chắc chắn, không có một kẽ hở nào, cả công ty bận rộn chuẩn bị trước công việc mất hai tuần.

Sau khi kết thúc công tác nghiên cứu, sếp Học tổ chức cuộc họp với ban lãnh đạo công ty, tôi làm thư ký phụ trách ghi biên bản cuộc họp. Đang ghi chép thì đột nhiên sếp Học bảo tôi đến xe của sếp lấy cho sếp cuốn sổ. Tôi ngơ ra, cả các sếp của tôi cũng ngơ ra không hiểu chuyện gì. Tôi vội chạy xuống hỏi tài xế xe của sếp Học xem cuốn sổ sếp để đâu, tài xế cũng ngơ ngác rồi đưa tôi một cuốn sổ trắng tinh, tôi lại lo lắng cầm sổ chạy lên đưa cho sếp Học.

Sếp Học rời đi được ba hôm, chi nhánh tôi đề bạt lãnh đạo mới. Tôi cũng chẳng có hy vọng gì vào lần này, ấy vậy nhưng niềm vui lại bất ngờ đến, tôi được thăng chức! Sếp ở công ty hỏi tôi với sếp Học có quan hệ gì không, tôi chợt ngộ ra tất cả mọi chuyện, thế nhưng tôi chỉ cười mà không nói gì, cũng không để lại bất cứ điểm yếu nào hết.

Sếp Học quả là cao tay, làm người thì có tình có nghĩa, làm việc thì không chút sơ hở. Tôi vẫn thường nghĩ, trên đời này có rất nhiều việc người đang làm, trời đang nhìn, có nhân quả báo ứng, tất cả đều do mình mà ra. Làm gì cũng thế, có những lúc không thể cứ nhìn chằm chằm vào lợi ích được. Có câu “Có lòng trồng hoa hoa chẳng nở, vô tình cắm liễu liễu lại xanh”, có những thứ chỉ có thể may mắn gặp chứ không cầu được. Cho nên, làm được việc tốt gì thì hãy làm, đừng quan tâm lợi lộc quá mức.

Bố mất sớm vì tai nạn lao động, khi Hoa vừa tròn 18 tuổi. Ngày nhận giấy báo trúng tuyển đại học, cũng là ngày căn nhà lụp xụp của ba chị em chìm trong tang trắng. Chưa kịp nguôi nỗi đau mất bố, mẹ Hoa lặng lẽ xách túi rời đi, chỉ để lại một câu lạnh lùng:

“Nuôi ba đứa tụi bây, tao sống không nổi. Tao đi tìm cuộc sống khác.”

Hoa đứng chết lặng, phía sau là hai đứa em trai mới 12 và 9 tuổi ôm nhau khóc ngất. Từ giây phút ấy, tuổi trẻ của Hoa khép lại.

Chị cắn răng nghỉ học, giấu giấy báo nhập học dưới đáy rương. Ban ngày làm phục vụ quán nhậu, tối bán vé số dọc bến xe. Có những đêm mưa gió, Hoa run lên vì đói, nhưng vẫn ép mình cười để mua cho em ổ bánh mì.

Họ hàng nội ngoại quay lưng. Không ai muốn “ôm cái của nợ”. Mẹ thì biệt vô âm tín, chưa từng hỏi han một lời, chưa gửi nổi một đồng.

Hai mươi năm trôi qua.

Hai cậu bé gầy gò năm nào giờ đều trở thành bác sĩ giỏi, một người làm ở bệnh viện tuyến trung ương, người kia tu nghiệp nước ngoài trở về. Cả hai đều chung một nguyên tắc sống:
“Mọi thành tựu hôm nay đều là mồ hôi và tuổi thanh xuân của chị Hoa.”

Ngày tân gia căn nhà nhỏ mới mua cho chị, một người phụ nữ gầy gò, tóc bạc sớm xuất hiện trước cổng. Là mẹ.

Bà khóc lóc, kể về những năm tháng bệnh tật, nghèo túng, rồi đưa ra kết luận cuối cùng:

“Dù sao tao cũng là người sinh ra tụi bây. Giờ tao bệnh nặng, cần 2 tỷ để chữa. Công sinh thành, tụi bây phải trả.”

Hoa lặng người. Hai em trai đứng cạnh, gương mặt lạnh đến lạ.

Nghe xong, hai người con trai không cãi, không khóc, chỉ lặng lẽ làm một việc.

Họ mở laptop, in ra một tập hồ sơ dày:
– Toàn bộ chi phí nuôi dưỡng, học hành, ăn ở suốt 20 năm

– Sổ khám bệnh, giấy xác nhận Hoa là người giám hộ
– Bản sao giấy báo nhập học năm xưa chưa từng dùng đến

Người em út nhẹ nhàng đặt trước mặt mẹ:

“Chị Hoa đã trả xong công sinh của bà từ lâu. Phần còn lại, là công bỏ rơi. Thứ đó, pháp luật và lương tâm đều không buộc chúng tôi phải trả.”

Người anh cả gọi luật sư làm thủ tục chuyển khoản hỗ trợ 50 triệu đồng, kèm giấy cam kết:
“Đây là nhân đạo, không phải nghĩa vụ. Sau hôm nay, xin đừng xuất hiện làm tổn thương người đã hy sinh cả đời vì chúng tôi.”

Người mẹ sụp xuống, ôm mặt khóc nức nở. Nhưng cánh cổng đã khép lại.

Trong sân, Hoa đứng lặng, nước mắt rơi không thành tiếng.

Hai em trai quay lại, cúi đầu thật sâu trước chị:

“Chị ơi… từ nay, tụi em nuôi chị.”

Thách cưới 500 triệu nhà trai đồng ý luôn, tân hôn l;;ật chăn nhìn chồng, tôi mới hiểu lý do ….

28 t;;uổi tôi được mai mối cho chồng. Ở vào cái tuổi đó đối với phụ nữ cũng không còn quá trẻ. Trước đó tôi cũng từng yêu hai người nhưng đều không đến được với nhau vì nguyên nhân gia đình. Bố mẹ tôi rất khó tính, tôi dẫn ai về nhà ông bà cũng tìm được điểm để ch;;ê. Dần dần họ t;ự á;i rồi cũng kiếm cớ chia tay tôi cả.

Cho đến khi được mai mối cho Quân, người chồng hiện tại, bố mẹ tôi mới hài lòng. Có lẽ ông bà thấy con gái cũng sắp 30 tuổi rồi, còn kén chọn nữa thì sợ rằng “già kén k;ẹn h;;om”. Chúng tôi qua lại tìm hiểu có 4 tháng thì gia đình Quân vội giục giã chuyện đám cưới.

Vậy nhưng đến lúc hai bên trên bàn thủ tục đám cưới thì lại có một vấn đề phát sinh, đó là số tiền thách cưới bố mẹ tôi đưa ra rất cao lên đến 500 triệu đồng.

Tôi s;;ố;;c lắm, vội vã khuyên bố mẹ rằng thách cưới chỉ là thủ tục thôi, con số 500 triệu thật quá lớn đối với gia đình Quân. Tôi cũng chỉ là cô gái có chút ưa nhìn, công việc ổn định chứ không phải hoa khôi hoa hậu gì cả.

Song bố mẹ tôi không nghe. Ông bà bảo bao công s;;;inh thành nuôi dạy tôi nên người, bây giờ thành người nhà Quân, số tiền 500 triệu vẫn là ít. Tôi chán nản và đau khổ nghĩ ông bà muốn bán con hay sao?

Trong lòng tôi đã chắc chắn gia đình Quân sẽ phủi tay quay lưng tuyên bố hủy hôn vì điều kiện quá vô lý này. Ấy thế mà chỉ sau vài phút suy nghĩ thì bố mẹ Quân và anh đã lập tức đồng ý. Mọi chuyện thống nhất xong, đám cưới được tổ chức vô cùng suôn sẻ, ai cũng vui vẻ vì được lòng mình.

Đêm tân hôn là đêm đầu tiên của tôi và chồng. Thời gian quen nhau ngắn, anh bảo muốn giữ đến thời khắc thiêng liêng đêm tân hôn nên không hề đ;;;òi h;;;ỏi tôi trước đó. Từ phòng tắm bước ra, tôi hồi hộp lắm. Chồng thì đã n;;;ằm đắp chăn trên giường chờ vợ.

Tôi ngượng ngùng bước lại giường. Anh nhìn tôi mỉm cười. Rồi tôi nhẹ nhàng v;;én chăn định nằm vào với anh. Nhưng vừa lật chăn, tôi ch//ế//t s//ữ//ng nhìn cảnh tượng bên dưới …

…Tôi chết sững.

Dưới tấm chăn không phải là thân thể đang chờ đợi đêm tân hôn như tôi tưởng.
Mà là một bộ khung kim loại cố định hai chân, dây đai y tế quấn gọn, cạnh giường đặt sẵn nẹp chỉnh hình và một xấp hồ sơ bệnh án.

Quân lập tức kéo chăn lại, giọng trầm xuống:

– Anh xin lỗi… lẽ ra anh phải nói sớm hơn.

Tôi ngồi thụp xuống mép giường, đầu óc trống rỗng:

– Đây là…?

Anh hít sâu, kể chậm rãi. Ba năm trước, Quân gặp tai nạn giao thông nặng. Xương chậu và cột sống bị tổn thương. Anh đi lại được, làm việc được, sinh hoạt thường ngày gần như bình thường… nhưng khả năng vợ chồng thì không.

– Gia đình anh biết. – Quân cúi đầu – 500 triệu… không phải để “mua” em.
– Là để trả nợ lương tâm cho nhà gái. Nếu em quay lưng, anh cũng không trách.

Tôi nghẹn họng. Những mảnh ghép rơi vào chỗ của chúng:
Sự vội vàng cưới xin.
Việc anh luôn giữ khoảng cách.
Và cái gật đầu quá nhanh trước thách cưới.

– Sao anh vẫn cưới? – tôi hỏi khẽ.

– Vì anh nghĩ… nếu nói ra, sẽ không ai chọn anh. – Anh nhìn tôi, ánh mắt mệt mỏi – Nhưng anh vẫn muốn có một gia đình. Một người bạn đời.

Im lặng kéo dài. Tôi nhìn quanh căn phòng cưới còn thơm mùi hoa, lòng rối như tơ.

– Em có quyền hủy hôn. – Quân nói – Tiền cưới… coi như bồi thường. Anh không đòi lại.

Tôi đứng dậy, mở vali, lấy điện thoại. Quân tưởng tôi gọi cho bố mẹ. Nhưng không. Tôi chuyển lại 500 triệu vào tài khoản nhà trai, kèm dòng nhắn:

“Không bán con.”

Quân sững sờ.

Tôi quay lại, nói đúng một câu – rất bình tĩnh:

– Em cưới anh vì con người anh. Nhưng hôn nhân cần sự thật. Từ hôm nay, mình sẽ nói hết – rồi quyết định ở hay đi, cùng nhau.

Đêm tân hôn ấy, chúng tôi không đắp chung chăn.
Nhưng lần đầu tiên, tôi thấy giữa hai người có ánh sáng.

Vài tháng sau, tôi chủ động đề nghị tư vấn y khoa và trị liệu tâm lý hôn nhân. Có những thứ không chữa được, nhưng sống được – nếu hai người đủ thẳng thắn.

Và tôi hiểu ra:
 Thách cưới cao không đáng sợ.
 Im lặng mới là cái giá đắt nhất.

34t, 2 bằng đại học lương 60 triệu nhưng s//ợ lấy vợ. Bố mẹ cấm về Tết nên tôi đành thuê cô gái b::án trà đá đầu ngõ với giá 5 triệu về ra mắt. Ai ngờ mới sáng mùng 1 tôi đ/au đ/ớn khi biết đời mình thế là hết…
34 tu::ổi, Hai tấm bằng Đại học loại giỏi, hiện đang làm cho một tập đoàn truyền thông với mức lương 60 triệu một tháng. Với người ngoài, tôi là “cực phẩm”. Nhưng với bố mẹ tôi ở quê, tôi là một “quả bom nổ chậm”, là nỗi nhục nhã của dòng họ vì tội: Già đầu mà không ai lấy.

Thực ra, tôi mắc chứng “s/ợ hôn nhân”. Nhìn bạn bè xung quanh, đứa thì ly hôn, đứa thì cày cuốc trả nợ tiền bỉm sữa, mặt mày hốc hác, tôi khiếp vía. Cuộc sống độc thân hoàng kim đang sướng, tội gì đeo gông vào cổ? Nhưng Tết năm nay, bố tôi ra tối hậu thư: “Mày không dẫn ai về thì đừng bước qua cổng làng. Tao từ mặt!”.

Chiều 29 Tết, đường phố Hà Nội vắng tanh. Tôi ngồi uống trà đá ở đầu ngõ, lòng rối như tơ vò. Bà bán trà đá quen đã về quê, thay vào đó là một cô g/ái tr/ẻ măng, mặc bộ đồ ở nhà giản dị, tóc búi củ tỏi, đang ngồi phe phẩy cái quạt nan đuổi ruồi. Một ý nghĩ lóe lên. Tôi tiến lại gần, hất hàm: “Em gái, Tết này có về quê không?” Cô gái ngước lên, đôi mắt to tròn lém lỉnh nhìn tôi: “Dạ không anh, em ở lại Hà Nội cày phim thôi”. “Thế đi làm thêm không? 5 triệu cho 3 ngày Tết. Nhiệm vụ: Về quê đóng giả người yêu anh. Ăn sung mặc sướng, chỉ cần cười và gọt hoa quả. Hết mùng 3 anh chở về, tiền trao cháo múc”.

Cô g/ái nhìn tôi chằm chằm, rồi bỗng bật cười khúc khích: “5 triệu cơ à? Được giá nhỉ. Ok chốt đơn!”. Tôi thở phào nhẹ nhõm. C/ô b/é này tên Vy, nhìn cũng nhanh nhẹn, chắc diễn tốt. Trưa 30 tôi đưa cô gái bán trà đá về quê, em cũng chỉ đem theo cái balo nhỏ bên trong chắc vài bộ quần áo.

Về đến nhà, bố mẹ tôi mừng rơi nước mắt. Cả họ hàng kéo đến xem mặt “người yêu thằng Tùng”. Tôi cứ nơm nớp sợ Vy lộ tẩy, ai ngờ cô nàng diễn “như l/ên đ/ồng”. Vy xắn tay áo lao vào bếp làm gà, cuốn nem thoăn thoắt. Cô ấy nói chuyện với mẹ tôi ngọt xớt. Bố tôi, người khó tính nhất nhà, cũng phải gật gù: “C/on b/é này được, dân dã, biết việc”.

Đêm Giao thừa, nhìn Vy ngồi cắn hạt dưa cười đùa với mấy đứa cháu tôi, tim tôi tự nhiên thấy ấm áp lạ thường. “Giá mà thật thì cũng… được nhỉ?” – ý nghĩ ấy vừa thoáng qua thì tôi vội xua đi ngay. Tỉnh lại đi Tùng, hợp đồng kinh tế thôi! Nhưng b/i kị/ch ập đến vào sáng mùng 1 Tết….

…Sáng mùng 1 Tết, tôi bị đánh thức bởi tiếng nói chuyện thì thầm ngoài sân.

Giọng Vy.
Và… giọng của bố tôi.

Tôi giật mình. Tim đập thình thịch. Một linh cảm chẳng lành tràn lên sống lưng.

Tôi khẽ mở cửa phòng, đứng nép sau cánh cửa gỗ.

Ngoài sân, Vy đứng khoanh tay, mặt tái nhợt. Bố tôi ngồi trên chiếc ghế tre, tay run run cầm điếu thuốc, ánh mắt không còn nghiêm khắc như mọi khi mà là… hoảng hốt.

– Con… con nói thật đi. Con là ai? – giọng bố tôi khàn đặc.

Vy cúi đầu rất lâu, rồi bất ngờ quỳ sụp xuống nền gạch lạnh.

– Con xin lỗi bác… con không phải người yêu anh Tùng. Con được thuê về đây…

Tai tôi ù đi.

Không phải vì chuyện bị lộ.

Mà vì câu nói tiếp theo của Vy, như một nhát dao đâm thẳng vào tim tôi.

– Nhưng con không cố ý lừa bác. Vì… con chính là người mà bác đã từng đến tìm cách đây 10 năm.

Bố tôi bật đứng dậy, chiếc ghế tre đổ rầm xuống đất.

– Con nói cái gì?

Vy ngẩng đầu lên. Đôi mắt đỏ hoe nhưng ánh nhìn rất thẳng.

– Con là đứa bé năm đó bác bắt phá thai… nhưng mẹ con không làm.

Tôi choáng váng, phải bám tay vào khung cửa mới đứng vững.

Vy run run tiếp lời:

– Mẹ con mất sớm. Con lớn lên ở quê ngoại. Lên Hà Nội bán trà đá để sống. Con biết anh Tùng từ lâu… nhưng anh không biết con.

Bố tôi lảo đảo, mặt trắng bệch.

– Không thể nào…

Vy lấy từ trong túi áo ra một tờ giấy đã nhàu nát, cẩn thận đưa lên.

– Đây là giấy xét nghiệm ADN… bác từng để lại mẫu tóc trong lần đến quê ngoại con năm đó.

Tôi không nghe nổi nữa.

Tai tôi ù đặc, tim thắt lại đến nghẹt thở.

 Vy… là em gái cùng cha khác mẹ của tôi.

Tôi bước ra sân lúc nào không hay.

– Vy… em nói… cái gì?

Vy quay lại nhìn tôi. Ánh mắt ấy không còn lém lỉnh như mấy ngày trước. Chỉ còn lại sự bình thản đến đau lòng.

– Em biết anh từ lâu rồi, anh Tùng.
Em biết anh sợ hôn nhân, sợ ràng buộc.
Nên khi anh thuê em… em nhận lời.

Tôi hét lên, giọng vỡ ra:

– Tại sao?!

Vy cười buồn:

– Vì em muốn về cái nhà này một lần.
Muốn xem… bố mình sống thế nào.
Và muốn biết… anh trai mình là người ra sao.

Tôi quỵ xuống.

Bao nhiêu hình ảnh mấy ngày Tết hiện lên trong đầu tôi như những nhát dao cùn:
Vy gọt hoa quả cho mẹ tôi.
Vy làm gà, cuốn nem.
Vy cười nói với họ hàng.
Vy ngồi bên tôi đêm Giao thừa, khiến tim tôi rung lên…

 Tất cả đều là sự thật. Nhưng là một sự thật quá tàn nhẫn.

Bố tôi bật khóc. Một người đàn ông cả đời cứng rắn, lần đầu tiên tôi thấy ông khóc như một đứa trẻ.

– Bố… bố xin lỗi…

Vy lắc đầu:

– Con không cần xin lỗi.
Con chỉ cần bác… đừng đuổi con ra khỏi cổng như năm đó nữa.

Không khí Tết đông cứng lại.

Cây đào trước sân rung lên trong gió lạnh.

Tôi hiểu ra một điều đau đớn nhất đời mình:

 Không phải tôi sợ lấy vợ.
Mà tôi đã sống quá lâu trong sự ích kỷ của chính mình, không biết rằng ngoài kia, có những số phận còn cô độc hơn tôi gấp trăm lần.

Chiều mùng 1, Vy thu dọn balo.

Tôi đưa cô ấy 5 triệu như đã hứa.

Vy không nhận.

– Anh giữ đi.
Coi như… tiền anh chưa từng thuê em.
Từ giờ… em chỉ là em gái anh.

Trước khi bước ra cổng, Vy quay lại nói một câu khiến tôi đứng lặng rất lâu:

– Anh Tùng… anh không cần sợ hôn nhân nữa đâu.
Vì người đáng sợ nhất trong đời anh… anh đã gặp rồi.

Cánh cổng khép lại.

Tết năm đó, lần đầu tiên trong 34 năm sống trên đời, tôi không thấy sợ.

Tôi chỉ thấy… trống rỗng và hối hận đến tận cùng.

Gió bấc rít từng hồi qua khe cửa kính tòa nhà văn phòng vắng lặng. 9 giờ tối ngày 28 Tết, Mai gập chiếc laptop lại, thở hắt ra một hơi dài nhẹ nhõm. Tiếng “ting ting” từ điện thoại vang lên, dòng tin nhắn báo biến động số dư khiến cô mỉm cười rạng rỡ: “+500.000.000 VND – Tiền thưởng Tết và hoa hồng dự án năm 2025”.

Đó là thành quả của 365 ngày Mai “cày” như trâu, những đêm thức trắng chạy deadline, những chuyến công tác triền miên đến mức da sạm đi, người gầy rộc. Cô tự nhủ, Tết này sẽ đưa bố mẹ đi du lịch nghỉ dưỡng, và quan trọng là có một khoản tích lũy lớn để chuẩn bị kế hoạch sinh con vào năm sau.

Mai lái xe về nhà, lòng khấp khởi vui mừng. Căn nhà chung cư cũng là tổ ấm mà cô vun vén bấy lâu. Vừa bước vào cửa, chưa kịp tháo đôi giày cao gót đau nhức, Hùng – chồng cô – đã ngồi chễm chệ ở sofa, tivi tắt ngóm, không khí lạnh tanh. “Về rồi đấy à?” Hùng hỏi, giọng không chút cảm xúc.

“Vâng, hôm nay chốt sổ cuối năm nên về muộn. Anh ăn gì chưa?” Mai vừa nói vừa định đi vào bếp. “Ăn uống gì tầm này. Ngồi xuống đây anh bảo,” Hùng vỗ vỗ xuống ghế bên cạnh. “Anh nghe cái Thùy kế toán bên em nói em được nhận thưởng 500 triệu rồi phải không? Chưa kể lương tháng 13 và lương tháng 1 nữa.”

Mai khựng lại. Cô chưa kịp khoe, chồng đã nắm rõ chân tơ kẽ tóc. Cô gật đầu: “Vâng, năm nay công ty làm ăn tốt. Em định…”. Chưa để vợ nói hết câu, Hùng đã cắt ngang, giọng đầy hưng phấn pha lẫn ra lệnh: “Tiền đó em có làm gì đâu, chuyển ngay cho anh 500 triệu đó. Cộng với gần 200 triệu anh vay thêm bạn bè nữa là đủ mua 4 cây vàng.”

Mai ngớ người: “Mua vàng làm gì hả anh? Vàng đang đỉnh giá, mua tích trữ giờ này lỗ chết“. Hùng cau mày, giọng gắt gỏng: “Ai bảo mua tích trữ? Mua để trao cho cái Uyên! Ra Giêng nó cưới rồi. Nhà mình mang tiếng có anh chị ở thành phố, lương thưởng cao ngất ngưởng mà không trao nổi cho em chồng 4 cây vàng làm vốn thì nhà trai người ta khinh cho à? Bố mẹ bảo rồi, phải làm cho nở mày nở mặt.”

Mai nghe mà nóng ran cả mặt. Uyên – cô em chồng lười biếng, đỏng đảnh, suốt ngày chỉ biết xin tiền anh chị đi làm đẹp, nay cưới chồng lại đòi hỏi của hồi môn khủng khiếp thế này sao? 4 cây vàng, vị chi là gần 700 triệu? Ngần đó là số tiền có khi cả đời của 1 người không để được.

Mai hít sâu, dõng dạc tuyên bố: “Em nói rõ để anh và bố mẹ hiểu. Tiền này là mồ hôi nước mắt em làm cả năm trời, em để lo cho gia đình và con cái sau này. Việc cái Uyên cưới, em sẽ mừng 1 chỉ vàng gọi là tình cảm. Trước đến giờ em cho nó bao nhiêu tiền rồi, lúc vày 5 triệu lúc 3 triệu đã khi nào cô ấy trả em đâu. Nhà anh thích đẹp mặt, thích sĩ diện thì anh tự đi mà lo tiền, tiền của em không ai được phép động đến!”

“Cô…” Hùng bật dậy, mặt đỏ gay. “Cô nói cái gì? Cô về nhà này làm dâu mà tính toán từng đồng với nhà chồng à? Sĩ diện của bố mẹ tôi quan trọng hay mấy đồng bạc lẻ của cô quan trọng?”

“Đó không phải bạc lẻ! Đó là công sức của tôi!” Mai cũng không nhượng bộ.

“CHÁT!”

Một cái tát như trời giáng xuống má trái của Mai. Cô loạng choạng ngã xuống ghế, tai ù đi, khóe miệng rớm máu. Hùng chỉ tay vào mặt vợ, mắt long lên sòng sọc: “Đồ láo toét! Áo mặc sao qua khỏi đầu? Tôi dạy cô không được thì để bố cô dạy!”

Nói rồi, gã rút điện thoại, bấm gọi video ngay cho bố vợ ở quê, bật loa ngoài hết cỡ với thái độ thách thức. “A lô, bố đấy à? Bố xem lại bố dạy con gái bố kiểu gì? Chồng bảo một câu cãi chem chẻm. Giáp Tết rồi mà nó còn tiếc nhà chồng mấy đồng tiền thưởng, coi khinh nhà chồng không ra gì. Con nói thẳng, loại vợ láo lếu thế này nhà con không chứa nổi. Ông xuống mà đón con gái ông về dạy lại ngay đêm nay, không thì đừng trách thằng này ác!”

Mai ôm má, nước mắt trào ra vì uất ức. Cô nhìn người chồng cô từng yêu thương, giờ hiện nguyên hình là một kẻ vũ phu, gia trưởng và tham lam. Nhưng đầu dây bên kia, bố Mai không hề hoảng hốt. Giọng ông trầm tĩnh, lạnh lùng vang lên, đanh thép như tiếng búa tạ: *“Anh Hùng này, anh không cần phải dọa. Biết cái nhà anh sống tệ bạc, tham lam thế này, tôi đã bảo con tôi đi từ sớm hơn mới phải. Con gái tôi tôi nuôi khôn lớn, nâng như trứng mỏng, nó giỏi giang kiếm tiền tỷ, không phải để về phục vụ cái thói sĩ diện hão của nhà anh. Anh đuổi nó chứ gì? Được, để tôi bảo nó.”

Hùng cứng họng, chưa kịp phản ứng thì bố Mai nói tiếp với con gái: “Mai! Con nghe bố nói không? Thu dọn quần áo, khóa cửa phòng lại rồi về với bố. Chuyến này ly hôn luôn, không lằng nhằng gì nữa.” Hùng cười khẩy, vẫn nghĩ mình nắm đằng chuôi: “Được thôi, ly hôn! Nhưng cô đừng hòng mang cái gì ra khỏi nhà này. Nhà này, xe này là tài sản chung, chia đôi! Cô khôn hồn thì ói tiền ra đây rồi biến.”

Mai lau vết máu trên môi, đứng dậy, ánh mắt sắc lẹm nhìn thẳng vào mặt Hùng. Sự yếu đuối biến mất, thay vào đó là phong thái của một người phụ nữ bản lĩnh trên thương trường. “Anh Hùng ạ, anh dốt luật thì cũng nên biết đọc chữ. Căn nhà này đứng tên một mình tôi. Đây là tài sản bố mẹ tôi tặng riêng cho tôi (tặng cho riêng) có công chứng đàng hoàng trước khi đăng ký kết hôn 1 tuần. Anh quên rồi sao? Anh chỉ là kẻ ở nhờ thôi.”

Hùng chết sững người. Hắn nhớ lại 3 năm trước, đúng là bố vợ có gọi đến ký tá giấy tờ gì đó, hắn ký vội vì nghĩ “của vợ công chồng”, đằng nào chả là của chung. Hóa ra, ông cụ đã nhìn xa trông rộng, đề phòng cái tính lươn lẹo của nhà hắn ngay từ đầu. “Cô… cô lừa tôi!” Hùng lắp bắp.

“Không ai lừa anh. Là do anh tham lam che mờ mắt,” Mai lạnh lùng đi vào phòng ngủ, không phải để thu dọn quần áo của mình, mà là vứt toẹt cái vali quần áo của Hùng ra ngoài cửa. “Bây giờ là 10 giờ đêm 28 Tết. Tôi cho anh đúng 15 phút để biến khỏi nhà tôi. Đơn ly hôn tôi sẽ gửi luật sư ngay ngày mùng 6 Tết. Còn bây giờ, mời anh ra đường!”

“Em… vợ ơi… em bình tĩnh…” Hùng hoảng loạn thực sự. Bố mẹ hắn ở tận quê xa, bạn bè giờ này ai cũng lo Tết nhất, hắn biết đi đâu? Hơn nữa, mất căn nhà này, hắn tay trắng đúng nghĩa đen. Mai không nói thêm nửa lời đóng sầm cửa lại.

Gió đêm 28 Tết lạnh thấu xương. Hùng đứng co ro dưới đường, nhìn lên ánh đèn ấm áp từ căn hộ tầng 18 – nơi từng là nhà mình, nơi có người vợ kiếm tiền giỏi nhất nhì cái đất này mà hắn vừa ngu ngốc đánh mất vì 4 cây vàng ảo ảnh. Hắn run rẩy rút điện thoại gọi cho mẹ: “Mẹ ơi… Vợ con nó đuổi con rồi… Nhà… nhà là của nó mẹ ơi…”

Trên nhà, Mai rót một ly vang đỏ, gọi lại cho bố: “Bố ơi, con giải quyết xong rồi. Sáng mai con lái xe về với bố mẹ. Tết này con ở nhà luôn.”. “Ừ về đi con, về ăn Tết với bố. Bố thịt sẵn gà rồi.”

Mai mỉm cười, giọt nước mắt cuối cùng rơi xuống rồi khô nhanh. Đau một lần rồi thôi. Tết này vắng chồng, nhưng sẽ là cái Tết bình yên và tự do nhất của cô sau 3 năm ngục tù trong cái “sĩ diện” của nhà người ta.

Ngày con trai tôi lấy vợ, cả họ nội ngoại đều có mặt đông đủ. Tôi vốn không giàu có gì hơn ai, chỉ làm ăn buôn bán nhỏ, tích cóp từng đồng nuôi con ăn học. Nhưng ngày cưới là chuyện cả đời của con, cũng là thể diện hai bên gia đình. Nghĩ vậy nên khi bàn chuyện lại mặt, tôi không tiếc tay, biếu thông gia 20 chai rượu quý – thứ rượu tôi cất công nhờ người quen mang từ vùng cao về, để dành nhiều năm không nỡ mở.

Tôi coi đó là tấm lòng, là sự trân trọng thông gia dành cho nhau. Họ nhận rượu, cười nói vui vẻ, chúc tụng đủ điều. Tôi cũng thấy nhẹ nhõm, nghĩ bụng: “Hai bên biết điều, vậy là tốt rồi.”

Một năm trôi qua, con trai tôi đã có cháu nhỏ. Cuộc sống bận rộn khiến chuyện thông gia qua lại thưa dần. Đúng ngày giỗ đầu bên nhà tôi, họ bất ngờ mang lễ sang. Không phải mâm cao cỗ đầy, cũng chẳng phải phong bì. Trước sân nhà tôi là 9 bao gạo trắng, xếp ngay ngắn.

Tôi đứng sững.

Cả họ xung quanh bắt đầu xì xào. Người thì nhíu mày, người thì thở dài thay tôi. Có tiếng nói không giữ được nhỏ nhẹ:
– Biếu rượu quý mà trả lễ bằng gạo thế này thì…

Tai tôi nóng ran. Trong lòng vừa tủi vừa giận. Tôi nghĩ đến 20 chai rượu, nghĩ đến công sức, đến cái tình mình đã gửi gắm. “Họ coi thường nhà mình đến thế sao?” – câu hỏi cứ xoáy vào đầu tôi.

Thông gia chỉ cười hiền, nói một câu ngắn gọn:
– Đây là chút lòng thành, mong anh chị nhận cho.

Tôi không đáp. Chỉ gật đầu cho qua chuyện, trong lòng nặng trĩu. Đến khi khách khứa về bớt, tôi mới bảo con trai:
– Khiêng mấy bao gạo vào bếp đi.

Tay tôi đặt lên miệng bao gạo đầu tiên để mở ra. Nhưng vừa chạm vào, tôi khựng lại. Bao gạo… nặng bất thường. Không phải cái nặng của gạo thường ngày tôi vẫn khuân.

Tôi rạch miệng bao. Lớp gạo trắng tràn ra, nhưng bên dưới, thứ lấp ló khiến tay tôi run lên, tim đập thình thịch. Tôi thò tay xuống sâu hơn.

Rồi tôi chết lặng.

Thứ nằm bên trong khiến tôi hiểu rằng, mình đã nghĩ sai – và sai đến mức cả đời không quên được.

Tôi ngồi thụp xuống nền bếp. Bên dưới lớp gạo dày là một bọc nilon bọc kín, buộc chặt nhiều lớp. Tôi run run mở ra. Bên trong là… tiền. Toàn bộ là tiền mới, xếp ngay ngắn, phẳng phiu.

Tôi vội mở bao thứ hai. Rồi bao thứ ba. Bao nào cũng vậy. Mỗi bao gạo đều có một bọc tiền được chôn sâu ở đáy, trên phủ kín gạo trắng để không ai nghi ngờ.

Tôi gọi con trai vào. Nó nhìn thấy, mặt tái đi, lắp bắp:
– Mẹ… cái này…

Tôi bảo nó đếm. Đếm xong, hai mẹ con nhìn nhau không nói được lời nào. Số tiền trong 9 bao gạo lớn hơn rất nhiều so với giá trị 20 chai rượu tôi từng biếu. Không chỉ hơn – mà hơn gấp nhiều lần.

Chưa hết. Trong bao gạo cuối cùng, ngoài tiền còn có một tập giấy tờ được bọc cẩn thận. Tôi mở ra, tim như ngừng đập. Đó là giấy sang nhượng một mảnh đất nhỏ, đứng tên con trai tôi.

Tôi bàng hoàng đến mức phải vịn vào tủ bếp mới đứng vững.

Chiều hôm đó, thông gia quay lại. Tôi vừa thấy họ, nước mắt đã trào ra. Bao nhiêu tủi thân, bao nhiêu giận dữ lúc sáng biến thành xấu hổ.

Tôi nghẹn ngào hỏi:
– Sao anh chị lại làm thế này? Có gì thì nói thẳng, cần gì phải…

Thông gia nhìn tôi, giọng chậm rãi:
– Năm ngoái, anh chị biếu rượu quý. Chúng tôi biết giá trị không nằm ở chai rượu, mà ở tấm lòng. Nhưng lúc đó nhà tôi đang kẹt vốn làm ăn, không tiện nói ra. Nhận rượu mà thấy nợ cái tình lớn lắm.

Họ kể, suốt một năm qua, hai ông bà bán dần số rượu ấy cho người sành rượu, cộng thêm tiền tích cóp, tiền làm ăn được. Gạo là thứ họ trồng, sạch sẽ, chắc chắn, để che đi số tiền và cũng là cách họ trả nghĩa một cách kín đáo, không phô trương.

– Chúng tôi sợ mang tiền sang thì anh chị ngại không nhận – họ nói – nên mới nghĩ ra cách này.

Tôi bật khóc. Không phải vì tiền, mà vì cái tình tôi suýt nữa đã hiểu lầm.

Tối hôm đó, tôi gần như không ngủ. Hình ảnh 9 bao gạo cứ hiện lên trong đầu. Tôi nhớ lại ánh mắt thông gia lúc đặt lễ, bình thản đến lạ. Hóa ra, trong khi tôi còn bận nghĩ đến hơn thua, họ đã nghĩ đến đường dài cho con cái.

Sáng hôm sau, tôi bàn với con trai. Số tiền ấy, tôi không dám giữ hết. Tôi cùng con mang một phần sang lại nhà thông gia. Nhưng họ nhất quyết không nhận.

– Đây là cho các con – họ nói – không phải cho anh chị.

Tôi hiểu ra. 20 chai rượu năm trước, với tôi là cố gắng lớn. Nhưng với họ, đó là sự trân trọng. Và họ trả lại bằng cách âm thầm, không để ai phải mất mặt.

Tôi cũng hiểu thêm một điều: thể diện không nằm ở giá trị món quà, mà ở cách người ta đối xử với nhau sau đó.

Từ hôm ấy, hai bên gia đình càng gắn bó. Tôi không còn tự ti, cũng không còn so đo. Mỗi lần nhìn đống gạo còn lại trong kho, tôi lại nhớ đến cảm giác tay run lên ngày hôm đó – cảm giác vừa xấu hổ, vừa biết ơn.

Giờ đây, mỗi khi có ai kể chuyện thông gia, chuyện trả lễ, tôi chỉ cười. Tôi đã từng nghĩ mình bị coi thường. Nhưng hóa ra, tôi lại được tôn trọng theo cách sâu sắc nhất.

Có những bài học trong đời không đến bằng lời nói, mà đến từ một bao gạo nặng hơn bình thường – và một tấm lòng nặng hơn rất nhiều.

1. Tiếng khóc phá vỡ khoang hạng thương gia

Chuyến bay VN217 từ TP.HCM đi Hà Nội cất cánh chưa đầy 20 phút.

Trong khoang hạng thương gia yên tĩnh, tiếng khóc của một đứa trẻ vang lên không dứt.
Tiếng khóc khàn, gấp, như thể đứa bé đang đau đớn hơn là mè nheo.

Người mẹ trẻ ngồi ghế 27A ôm con sát vào lòng, mồ hôi lấm tấm trên trán.
Cô vỗ về, thì thầm, dỗ dành… nhưng đứa bé vẫn khóc không ngừng.

Nhiều hành khách bắt đầu khó chịu.

---

2. Vị đại gia mất kiên nhẫn

Ở hàng ghế phía trước, ông Trần Minh Khang tháo tai nghe, quay lại.

Mặt ông đỏ gay vì tức giận.

Ông đứng bật dậy, bước thẳng đến chỗ người mẹ trẻ:

“Cô không biết dạy con à?
Đây là máy bay, không phải cái chợ!”

Tiếng khóc của đứa bé càng lớn hơn.

Ông Khang gằn giọng, không hề hạ thấp:

“Trẻ con thì bịt mồm nó lại!
Cô làm ảnh hưởng đến cả khoang đấy, cô có biết tôi là ai không?”

Cả khoang máy bay im phăng phắc.

---

3. Người mẹ cúi đầu chịu đựng

Thu An siết chặt con, giọng run run:

“Cháu… cháu xin lỗi mọi người…
Con em không cố ý đâu ạ…”

Ông Khang cười khẩy:

“Xin lỗi là xong à?
Không có tiền thì đừng đi máy bay!”

Một vài người quay mặt đi.
Không ai lên tiếng.

---

4. Lời nói khiến không khí đông cứng

Thu An ngẩng đầu lên.

Đôi mắt cô đỏ hoe nhưng kiên quyết.

Cô nói, không to, nhưng từng chữ rơi xuống khoang máy bay như đá:

“Thưa ông…
con tôi đang bị ung thư máu giai đoạn cuối.”

Tiếng khóc của đứa bé đột ngột ngắt quãng, chuyển thành những tiếng thở dốc yếu ớt.

Thu An tiếp tục, giọng nghẹn lại:

“Bác sĩ nói… nếu không kịp ra Hà Nội đêm nay,
cháu có thể không qua khỏi tuần này.”

---

5. Sự im lặng đáng sợ

Cả khoang máy bay chết lặng.

Một tiếp viên hàng không đứng gần đó bật khóc.

Ông Trần Minh Khang đứng sững, miệng hé ra nhưng không nói được lời nào.

Ông nhìn đứa bé – gương mặt tái nhợt, tay gầy guộc đang cắm kim truyền.

Ông lùi lại một bước.

---

6. Sự thật còn đau hơn

Thu An cúi xuống, vuốt tóc con:

“Cháu khóc vì đau…
mỗi lần áp suất thay đổi là cháu đau đến không chịu nổi…”

Cô ngẩng lên nhìn ông Khang, nhẹ nhàng nhưng sắc như dao:

“Cháu không cần im lặng, thưa ông.
Cháu chỉ cần được sống thêm một chút.”

---

7. Người đàn ông gục xuống ghế

Ông Khang quay về chỗ ngồi.

Ông run rẩy tháo kính, lấy tay che mặt.

Không ai còn dám phàn nàn.

Cả chuyến bay còn lại,
mỗi khi đứa bé khóc lên,
tất cả hành khách đều im lặng.

Không phải vì khó chịu.

Mà vì xấu hổ.

---

 Có những tiếng khóc không phải để làm phiền người khác.
Mà là lời cầu cứu cuối cùng của một sinh mệnh nhỏ bé.